آنها را درك مىكنند . آنان اين برداشتها را حقايقى لطيف و تفاسيرى رمزى براى سخن خداوند متعال برگرفتهاند .
برخى از تفاسير بسمله براساس حروف آن - كه قرطبى از گروهى از آنان نقل كرده - از اين باب است .
[ 1 / 343 ] از عثمان بن عفان روايت شده است كه وى از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم دربارهء تفسير
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
پرسيد . حضرت فرمود : « باء ، بلاى خدا و روح و نشاط و بهاء اوست . سين ، سناى خداست . ميم ، ملك خداوند مىباشد . اللَّه ؛ معبودى جز او نيست . رحمان كسى است كه بر آفريدگان نيك و بدش عطوفت دارد . رحيم كسى است كه تنها بر مؤمنان مهربانى و نرمى دارد . » « 1 »
[ 1 / 344 ] از كعب الاحبار نيز چنين روايت شده : « باء ، بهاء او و سين ، سناى اوست كه چيزى بالاتر از او نيست . ميم ، ملك او مىباشد و او بر هر چيز تواناست و چيزى نيست كه با عزّتش معارضه كند . » « 2 »
همچنين گفته شده : هر حرف بسمله آغازگر يكى از نامهاى خداى تعالى است :
باء : آغاز نام « بصير » او ؛
سين : آغاز نام « سميع » او ؛
ميم : آغاز نام « مليك » او ؛
الفِ « اللَّه » : آغاز همين نام او ، « اللَّه » ؛
لام : آغاز نام « لطيف » او ؛
هاء : آغاز نام « هادى » او ؛
راء الرحمان : آغاز نام « رازق » او ؛
حاء : آغاز نام « حليم » او ؛
نون : آغاز نام « نور » او . « 3 »
هامش
( 1 ) . قرطبى ، ج 1 ، ص 107 .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . همان .