شايد مقصود اين باشد كه خداوند ازآسمان سورهاى را « بر رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم » نازل نكرد ، مگر آن كه آغازش
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
بود .
گواه اين سخن ، حديث پيش گفتهء عبد اللَّه بن عمر است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود :
« هنگامى كه جبرئيل وحى را نزد من مىآورد ، نخستين چيزى كه بر من القا مىكرد ،
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
بود . » « 1 »
بسمله ؛ آغازگر هر كتاب
[ 1 / 288 ] حافظ ابو بكر خطيب بغدادى در جامع ، از ابو جعفر محمد بن على باقر عليه السلام از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم روايت كرده :
« « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
، آغازگر هر كتاب است . » « 2 »
[ 1 / 289 ] على بن جعفر در جعفريات ، از عبد اللَّه بن محمد از محمد بن محمد از موسى بن اسماعيل از پدرش و او نيز از پدرش از جدّش ، على بن الحسين از پدرش از على بن ابى طالب عليهم السلام روايت كرده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : « هر كتاب كه با ياد خدا آغاز نشود ، ناتمام است . » « 3 »
[ 1 / 290 ] ثقة الاسلام كلينى با سند خود به جميل بن درّاج و او از ابو عبد اللَّه جعفر بن محمد صادق عليه السلام روايت كرده است :
« « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
را وا مَنِه ؛ هرچند پيش از شعر باشد . » « 4 »
[ 1 / 291 ] احمد بن محمد بن سيّارى در كتاب التنزيل و التحريف ، مىگويد : برخى از راويان اصحاب ما برايم روايت كردهاند كه حق قلم بر كسى كه آن را بر گرفته ، اين است كه هنگام نوشتن ، با
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
آغاز كند . « 5 »
هامش
( 1 ) . دارقطنى ، ج 1 ، ص 304 ؛ الدرّ ، ج 1 ، ص 20 .
( 2 ) . الدرّ ، ج 1 ، ص 27 ؛ الجامع ، ج 1 ، ص 407 ؛ كنز العمّال ، ج 1 ، ص 555 .
( 3 ) . مستدرك الوسائل ، ج 8 ، ص 434 ؛ جعفريات ، ص 214 .
( 4 ) . كافى ، ج 2 ، ص 672 .
( 5 ) . مستدرك الوسائل ، ج 8 ، ص 434 ؛ التنزيل و التحريف ، ص 4 .