همچنين گفته مىشود كه خانهء عايشه داراى صفهاى به سوى خانهء حضرت زهرا عليها السلام بود و نيز خانهء عايشه داراى راهى از سوى قبله ، به خانه حفصه ، همسر ديگر رسول خدا صلى الله عليه و آله داشت كه در اين باره سخن ابن زباله مىتواند گواه بر اين مطلب باشد :
« ميان خانه حفصه و حجرهء عايشه كه قبر شريف در آن جا قرار دارد ، راهى وجود داشته كه اين دو ، در حالى كه هر يك در منزل خويش بودهاند ، با يكديگر همصحبت مىكردهاند » . حفصه همسر رسول خدا صلى الله عليه و آله و دختر عمر بن خطاب بود كه خانهء او در سمت راست خانهء آل عمر قرار داشته است و به عبارتى خانهء او در جنوب خانهء عايشه در سمت شرق بوده است .
اين جانب پس از بررسى و دقت فراوانى در گفتههاى صحابه و تابعين كه همواره به دنبال حضرت پيامبر صلى الله عليه و آله بودهاند . به اين نتيجه رسيدم ، به ويژه دربارهء خانهء حضرت رسول صلى الله عليه و آله كه تمامى مسلمانان در مورد قبر ايشان كه اشرف مكانها بر روى زمين است اجماع كردهاند . در هر صورت اين تحقيق و بررسى بود كه اين جانب در اين باره به عمل آورده بودم . بنابراين خانه حضرت رسول صلى الله عليه و آله در مدت حيات ايشان در مدينه ، بر طبق نقشهاى كه در جنوب مقصوره شريفه آوردهام ، بوده است كه اين خانه با چنين شكلى بسيار سادهتر از خانهء ايشان در مكه بوده است ! خانههاى ديگر همسران پيامبر صلى الله عليه و آله در اطراف خانهء عايشه بوده و همگى با خشت بنا گرديده است . ديوارهاى درونى اين خانهها كه با فاصله از يكديگر قرار داشته است ، همگى از شاخهء درخت خرما بوده كه گل اندود شده و سپس با پارچههاى پشمى پوشانده شده بوده است . با اين خصوصيات مىتوان به سادگى به زندگى پيامبر صلى الله عليه و آله و خانههاى ايشان پى برد . به طورى كه هيچ گاه حضرت براى خود و همسران خويش ، پا را فراتر از نيازهاى فردى زندگى نگذاشت .
« عطار خراسانى » گفته است : « حجرههاى همسران پيامبر صلى الله عليه و آله را درك كردم ، در آن هنگام نامهء وليد به مدينه رسيد كه وى در آن فرمان داده بود تا حجرهها را به مسجد بيافزايند و مسجد را توسعه دهند . روزى را همانند آن روز نديدم كه مردم آن چنان گريان باشند ! و شنيدم كه « سعيد بن مسيب » مىگفت : به خدا سوگند آرزو داشتم كه آنان حجرهها را به حال خود وامىگذارند ، تا مردمان آيندهء مدينه و ديگر زيارت كنندگان ، از
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 399
مساهمون: انصارى
ص٣٩٩