[ 1230 ] م - فرقى نيست ( 1 ) در واجب بودن قربانى ( 2 ) بين آن كه از روى علم و عمد باشد يا از روى نسيان ( 3 ) باشد يا از روى ندانستن مسأله ( 4 ) .
[ 1231 ] م - كسانى كه در مكه تا صبح به عبادت مشغول بودند و نيامدهاند به منى قربانى بر آنها واجب نيست .
[ 1232 ] م - چهار طايفه اى ( 5 ) كه در مسأله 1222 گفته شد واجب نيست در منى بمانند در صورتى كه نماندند بايد براى هر شب يك گوسفند ( 6 ) كفاره قربانى كنند حتى دستهء سوم و چهارم ( 7 ) به احتياط واجب .
[ 1233 ] م - گوسفندى كه بايد قربانى شود هيچ يك از شرايط هدى را كه در منى براى حج بايد ذبح كنند لازم نيست داشته باشد .
[ 1234 ] م - گوسفندى را كه بايد قربانى كند محل معينى ندارد حتى مىتواند پس از مراجعت به محل خود قربانى بكند اگر چه احتياط ( 8 ) آن است كه در منى قربانى كند ( 9 ) .
شرح
( 1 ) - آية الله اراكى ، آية الله خامنه اى : بنا بر احتياط .
( 2 ) آية الله مكارم : بنا بر احتياط واجب .
( 3 ) آية الله فاضل : ثبوت كفّاره در جاهل و ناسى و معذور مبنى بر احتياط است .
( 4 ) آيات عظام گلپايگانى ، خوئى ، بهجت ، سيستانى ، تبريزى ، صافى : احتياط اين است كه در صورت فراموشى و يا ندانستن حكم نيز يك گوسفند كفاره بدهد .
آية الله مكارم : بنا بر احتياط واجب .
آية الله صانعى : بنا بر احتياط مستحب در غير عمد و در غير جاهل مقصّر بلى در عمد و جهل از روى تقصير كفّاره واجب است .
( 5 ) آية الله خوئى : به حاشيهء مسألهء 1222 مراجعه شود .
( 6 ) آيات عظام خوئى ، اراكى ، بهجت ، گلپايگانى ، صافى : بنا بر احتياط بايد كفاره بدهد .
آية الله سيستانى : احتياط واجب آن است كه دستهء اول و دوم كفاره بدهند اما دستهء چهارم و پنجم و دستهء ديگرى كه در مسأله 1222 ذكر شد بر آنها كفاره اى نيست .
آية الله تبريزى : بنا بر احتياط ، بر معذور و شبان و متكفّل آب . و نسبت به بقيه طوايفى كه بر آنها واجب نيست در صورت ترك كفاره لازم نيست .
( 7 ) آية الله بهجت ، ظاهر علماء عدم وجوب فديه گوسفند است بر طايفه سوم و چهارم ( مناسك شيخ ص 83 ) .
( 8 ) آية الله فاضل : احتياط مستحب .
آية الله بهجت : هر چند احتياط اين است كه آن شرايط در كفاره نيز مراعات شود .
( 9 ) آية الله خوئى ، آية الله تبريزى : كفاره اى كه بر محرم براى غير از شكار واجب شده است ، اظهر اين است كه