كافى است ، ولى اگر شب نيت وقوف نداشته بايد اضطرارى روز را درك كند ( 1 ) ، ولى اگر نايب است كافى نيست ( 2 ) . مستحبات وقوف به مشعر الحرام ( 3 )
[ 995 ] م - بدان كه مستحب است با تن و دلى آرام از عرفات بسوى مشعر الحرام متوجه شده و استغفار نمايد ، و همين كه از طرف دست راست به تلّ سرخ رسيد بگويد :
« اللَّهمّ ارحم ( 4 ) توقّفي و زده في عملي و سلَّم لي ديني و تقبّل مناسكي » .
و در راه رفتن ميانه روى نمايد و كسى را آزار ندهد ، و مستحب است نماز شام و خفتن را تا مزدلفه بتأخير اندازد اگر چه ثلث شب نيز بگذرد ، و ميان هر دو نماز به يك اذان و دو اقامه جمع كند ( 5 ) ، و نوافل مغرب را بعد از نماز عشا به جا آورد و در صورتى كه از رسيدن به مزدلفه پيش از نصف شب مانعى رسيد ، بايد نماز مغرب و عشا را بتأخير نيندازد و در ميان راه بخواند و مستحب است كه در وسط وادى از طرف راست راه نزول نمايد ، و اگر حاجى صروره باشد مستحب است كه در مشعر الحرام قدم بگذارد ( 6 ) و مستحب است كه آن شب را به هر مقدار كه ميسور باشد به عبادت و اطاعت الهى بسر برد و اين دعا را بخواند :
شرح
آية الله خوئى : بايد وقوف اضطرارى روز را در فرض تمكن درك كند و حكم نايب معذور به عذر طارى قبلا گذشت .
آية الله سيستانى : حجش صحيح است و نيابتش مجزى است .
( 1 ) آية الله فاضل : و براى نيابت هم كافى است .
( 2 ) نظر آيات عظام در فرض پنجم از مسأله 987 گذشت .
آية الله صانعى : اگر هنگام نيابت متوجّه بوده كه شب بايد برود يا جريان عادى او را اقتضا مىكرده . و امّا اگر در هنگام وقوف به مشعر يا قبل از آن چنين تصميمى گرفته شده ظاهرا براى منوب عنه كفايت مىكند .
ظاهرا طبق نظر آية الله بهجت : چون عذر طارى است نيابت صحيح است .
( 3 ) آية الله مكارم : اين مستحبّات را به قصد رجاء به جاى بياورند .
( 4 ) آية الله نورى : اللهمّ ارحم موقفي و زد في عملى .
آية الله بهجت : اللهمّ ارحم موقفي و زد في عملى .
( 5 ) آية الله مكارم : يعنى براى نماز مغرب اذان و اقامه مىگويد و براى عشا فقط اقامه .
( 6 ) آية الله مكارم : اين حكم در روايات متعددى آمده است و احتمالا منظور از آن با پاى برهنه قدم گذاشتن در سرزمين مشعر است .