مسأله 22 - داشتن هزينه بازگشت هنگامى معتبر
است كه مكلف قصد بازگشت به وطن خود داشته باشد ،
اما اگر نخواسته باشد برگردد يا خواسته باشد در جاى
ديگرى غير از وطن خود ساكن شود ، بايد داراى هزينه رفتن
به آنجا را باشد ، ودارا بودن هزينه بازگشت به وطن لازم
نيست ، بلى اگر جاى كه مىخواهد در آنجا بماند دور تر از
وطنش باشد كه هزينه رفتن به آنجا بيشتر از برگشت
به وطن باشد ، در اين صورت داشتن هزينه تا آنجا شرط
نيست ، بلكه داشتن هزينه بازگشت به وطن در وجوب حج
كافى است .
چهارم رجوع به كفايت است ، يعنى شخص مكلف
بايستى طورى باشد كه پس از برگشتن از حج بتواند خود
وعائله خود را اداره نمايد ودچار تهى دستى وفقر نگردد ،
پس اگر داراى مبلغى كه وسيله كسب وسرمايه است
كه چنانچه آن مبلغ را صرف حج نمايد ، پس از بازگشت
محتاج خواهد بود وبداند كه راه ديگرى براي زندگى
مناسب شأن خود نخواهد داشت بر چنين شخصي حج
واجب نيست . پس از آنچه ذكر شد ظاهر مىشود كه