( 1 ) السلام كه فرمودهاند : اسم خداى اكبر : « يا حىّ يا قيّوم » « اى زنده اى به خود بر پاى » است .
( 2 ) 6 - روايتى ديگر در اسم اعظم از محمّد بن حسن صفار مروى است و او نقل نموده است به سندهاى خود از ابى هاشم جعفرى كه گفت از حضرت ابا محمّد امام رضا عليه السلام شنيدم كه فرمودند : اين كلمه نزديكترين كلمات به اسم اعظم خداى تعالى از سياهى چشم به سفيدى آن است : «
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
» « ابتدا بنام خداى بخشندهء مهربان » .
( 3 ) 7 - و از جملهء روايتهائى كه در كيفيت اسم اعظم وارد شده است ، روايتى چند است كه آنها در كتاب دعوات النبىّ تصنيف حافظ ابى محمّد حرمى ذكر شدهاند كه از عبد السلام بن محمّد بن حسن بن على خوارزمى اندر سفالى در چندين روايت نقل كرده است . پس از آن جمله روايتى است كه از انس بن مالك نقل نموده كه گفت : حضرت رسول خدا صلّى الله عليه و آله به ابى عيّاش زيد بن صامت برادر بنى رزيق گذشتند كه نشسته بود و اين كلمات را مىگفت :
خداوندا بدرستى كه من سؤال مىكنم ترا بحقّ آنكه براى توست ستايش نيست خدائى مگر تو اى بخشنده اى تازه پديد آورندهء آسمانها و زمين اى صاحب بزرگى و بخشش .
پس حضرت رسالت پناهى صلى اللَّه عليه و آله فرمودند كه به جمعى از اصحاب خود كه آيا مىدانيد كه اين دعا چه كلمات است كه آن را اين شخص خواند ؟ گفتند كه : خدا و رسول او داناتر هستند . آن حضرت فرمودند كه : هر آينه خداى عزّ و جلّ را به اسم اعظم خواند كه هر گاه او به اين اسم خوانده شود ، حاجت خواننده را برمىآورد و هر گاه خداى تعالى به اين اسم سؤال كرده شود ، عطا مىكند .
( 4 ) 8 - و از آن جمله حديثى است كه به روايت اسماء دختر زيد وارد شده است كه حضرت رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمودند : آنكه اين اسم خدا اعظم است كه هر گاه او به اين اسم خوانده شود ، او حاجت آن بنده را برمىآورد و آن اين است :
قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ
- إلى -
بِغَيْرِ حِسابٍ
« بگو ( اى محمّد ) كه خداوند اى صاحب پادشاهى مىدهى تو پادشاهى را تا به غير حساب » .
( 5 ) 9 - حديثى ديگر به روايت ابن عبّاس مروى است كه گفت پيغمبر خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمودند كه : اسم خداى اعظم در شش آيه است كه در آخر سورهء حشر است و آن از
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
است تا به
وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
.
( 6 ) 10 - و از آن جمله حديثى است كه به روايت ابى امامة وارد شده است كه گفت : پيغمبر خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمودند كه اسم اعظم كه هر گاه خداى تعالى به آن اسم خوانده شود ، حاجت بندهء خود را برمىآورد ، در سه سوره است : در سورهء بقره و آل عمران و طه . ابو امامة گفته كه و امّا آنكه در سورهء بقره است آية الكرسى است و امّا آنكه در سورهء آل عمران است پس آن اين است :
الم اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ
« خدا نيست خدائى مگر او كه زندهء به خود برپاست » . و امّا آنكه در سورهء طه است اين است :
وَ عَنَتِ
« 1 »
الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ
« و خوار و ذليلند رويها براى زندهء به خود بر پاى » .
( 7 ) 11 - و از آن جمله اين است كه در حديث طولانى مروى است كه حضرت پيغمبر صلّى الله عليه و آله از مردى شنيدند كه
هامش
( 1 ) يا آنكه و رويها زارى نمودهاند .