460 - بردبارى و خونسردى ( در برابر حوادث ) فرزندان دو قلويى هستند كه از همّت بلند متولّد شدهاند .
461 - غيبت ، آخرين كوشش شخص ناتوان است .
462 - بسيارند كسانى كه به خاطر تعريف و تمجيد فريب مىخورند .
463 - دنيا براى غيرش آفريده شده نه براى خودش ( اشاره به اين كه هدف از آفرينش اين جهان تكامل و آمادگى براى زيستن در آن جهان است ) .
464 - بنىاميّه زمان معيّنى مهلت دارند تا به تاخت و تاز خود در آن مشغول باشند و همين كه بين آنها اختلاف افتاد دشمنان كفتار صفتشان آنها را فريب مىدهند و بر آنان پيروز مىگردند .
شريف رضى رحمه الله مىگويد : « مرود » ( بر وزن منبر ) از مادّهء « ارواد » به معناى مهلت است و اين از فصيحترين تعبيرات است . گويا امام عليه السلام مهلتى را كه آنها براى حكومت دارند ، تشبيه به ميدان مسابقه كرده كه مسابقه دهندگان با نظم و ترتيب در يك مسير به سوى هدفى پيش مىروند ، امّا هنگامى كه به هدف رسيدند نظام آنها به هم مىخورد .
465 - امام عليه السلام در مدح و ستايش انصار فرموده است : به خدا سوگند آنها اسلام را همچون فرزند در دامانشان پرورش دادند ، با دستهاى گشاده و پرسخاوت و زبانهاى گويا و منطق كوبنده ، با اين كه نياز مادّى به آن نداشتند .
466 - چشم ، حافظ نشيمنگاه است ( اشاره به اين كه هنگامى كه انسان به خواب مىرود وضوى او باطل مىشود ) .
شريف رضى رحمه الله مىگويد : اين از استعارات شگفتانگيز است . امام نشيمنگاه را به مشك ، تشبيه كرده و چشم را به بندى كه سر مشك را به وسيلهء آن مىبندند ، كه هرگاه بند را رها كنند مشك نمىتواند آنچه در آن است نگه دارد . مشهور اين است كه اين سخن از پيامبر صلى الله عليه و آله است ولى عدّهاى آن را از اميرمؤمنان نقل كردهاند ، اين را « مبرد » در كتاب « مقتضب » در باب اللفظ بالحروف آورده . و ما در كتاب « مجازات آثار النبويّه » دربارهء اين استعاره سخن گفتهايم .
467 - امام عليه السلام در ضمن يكى از سخنانش فرمود : سرپرستى ( الهى ) ، بر آنها حكومت كرد ، حق را برپا داشت و خود بر جادهء حق گام بر مىداشت تا آن جا كه دين گلوگاه خود را بر زمين نهاد ( اشاره به قيام پيامبر صلى الله عليه و آله و قدرت و سيطرهء اسلام است ، زيرا اين تعبير معمولًا دربارهء شتر به هنگام استراحت گفته مىشود كه پس از رسيدن به مقصد مىخوابد و گردن خود را بر زمين مىنهد ) .
468 - / زمانى در پيش است بسيار سخت و گزنده كه ثروتمندان بر آنچه در دست دارند دندان مىفشارند ، در حالى كه چنين دستورى به آنها داده نشده است . خداوند سبحان مىفرمايد :
« احسان و بخشش بين خود را فراموش نكنيد » . « 1 » در آن زمان اشرار و بدان را بلند مرتبه و نيكان را خوار مىكنند و مردم بينوا ، هستى خود را از روى اضطرار به قيمت كم مىفروشند و متمكّنان از آنها مىخرند ، در حالى كه پيامبر صلى الله عليه و آله از چنين معاملهاى نهى كرده است .
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 237 .