و آن را براى كسى به ارث گذاشته كه در راه خدا انفاق كرده است و خدا به خاطر اين مال او را داخل بهشت و شخص اوّل را به خاطر همان وارد جهنّم گردانيده است .
430 - زيانمندترين مردم در معاملات و نوميدترين آنها در تلاش و سعى ، كسى است كه خويشتن را در راه به دست آوردن مال فرسوده كرده ولى مقدّرات او را در رسيدن به خواستهاش يارى نكردهاند . از دنيا با حسرت آن بيرون رفته و در آخرت با گناه آن گام نهاده است .
431 - روزى بر دو گونه است : يكى آنكه انسان را مىجويدو ديگرى آن كه انسان آن را مىجويد .
كسى كه دنيا را طلب كند ، مرگ او را مىطلبد تا او را از دنيا خارج سازد و كسى كه طالب آخرت است دنيا در طلب او بر مىآيد تا روزى كامل خود را از آن برگيرد .
432 - دوستان خدا كسانى هستند كه به باطن دنيا مىنگرند ، زمانى كه مردم به ظاهر آن نگاه مىكنند و به آيندهء آن مشغولند در حالى كه مردم به امروز آن سرگرمند و لذا امورى را كه مىترسند سرانجام قاتل آنها باشد ، از ميان مىبرند و آنچه را مىدانند عاقبت آنها را ترك مىگويد به دست فراموشى مىسپرند ؛ آنچه را ديگران بسيار مىبينند ، كم مىشمارند و رسيدن به آن را از دست دادن محسوب مىكنند ، دشمنند با آنچه دنيا پرستان صلحند و صلحند با آنچه آنها دشمنند .
قرآن به وسيلهء آنها فهميده مىشود و آنها نيز به وسيلهء قرآن مىفهمند ، قرآن به وسيلهء آنها برپا است ، همان گونه كه آنها به وسيلهء قرآن نيز برپا هستند ؛ بالاتر از اميد خود ، اميدى نمىبينند و برتر از آنچه مىترسند ، مايهء ترسى سراغ ندارند ( اشاره به خشنودى و خشم پروردگار است ) .
433 - پيوسته از قطع لذّتها و بقاى مسؤوليّتهاى آن ياد كنيد .
434 - آزمايش كن تا دشمنش دارى ! ( يعنى بسيار مىشود كه ظاهر اشخاص جلب توجّه مىكند ، امّا پس از آزمايش مورد نفرت قرار مىگيرند ) .
شريف رضى رحمه الله مىگويد : بعضى اين سخن را از پيامبر صلى الله عليه و آله مىدانند ، ولى آنچه تقويت مىكند كه اين سخن از اميرمؤمنان است ، جريانى است كه « ثعلب » از « ابن اعرابى » نقل كرده كه مأمون گفته : اگر نه اين بود كه على عليه السلام فرموده : « اخْبُرْ تَقْللِه » من مىگفتم « اقْلِه تَخْبُر » ( دشمنش بدار تا او را بيازمايى » .
435 - چنين نيست كه خداوند در شكر را بر بندهاى بگشايد ، ولى در فزونى را بر او ببندد ،
نهج البلاغة با ترجمه فارسى روان ( فارسى ) — صفحة 845
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٤٥