378 - بخل جامع تمام عيبهاست و اين افسارى است كه انسان را به سوى هر بدى مىكشاند .
379 - اى فرزند آدم ! روزى دو گونه است : يكى آن كه تو در جستجوى آن هستى و ديگر آن كه تو را مىجويد كه اگر به دنبال آن نروى به سراغ تو مىآيد . بنابراين فكر و اندوه سال آينده را بر فكر و اندوه امروز اضافه مكن ! كه رسيدگى به مشكلات هر روز براى آن روز كافى است ، اگر سال آينده جزء عمرت باشد ، خداوند هر روز تازه ، روزى تازه مىدهد و اگر از عمرت نيست ، چرا غم و اندوه چيزى بخورى كه مربوط به تو نيست .
( بدان ) كسى پيش از تو به روزى تو نمىرسد و آن را از دست تو بيرون نتواند آورد و آنچه براى تو مقدّر شده ، هرگز تأخير نخواهد كرد .
شريف رضى رحمه الله مىگويد : اين سخن در همين باب ( تحت شمارهء 267 ) گذشت ولى چون در اينجا واضحتر و مشروحتر بود ، آن را بر اساس روشى كه در آغاز كتاب تذكّر داديم ، آورديم :
380 - بسيار بودند كسانى كه در آغاز روز زنده بودند ، امّا روز را به پايان نبردند و چه بسا كسانى كه در آغاز شب زندگيشان مورد غبطهء مردم بود ، امّا پايان همان شب ، عزاداران به سوگشان نشستند .
381 - سخن ؛ مادام كه نگفتهاى در اختيار توست امّا همين كه از دهان خارج شد ، تو در اختيار آن خواهى بود ، بنابراين زبانت را همچون طلا و نقرهات ، نگهدار زيرا بسيار شده كه يك كلمه نعمت بزرگى را از انسان سلب كرده و يا بلا و دردسرى مهم فراهم ساخته است .
382 - آنچه نمىدانى مگو ! بلكه همهء آنچه را كه مىدانى نيز مگو ، زيرا خداوند بر اعضا و جوارح تو واجباتى قرار داده كه در قيامت از آنها بازخواست خواهد كرد ( اشاره به اين كه بعضى از سخنان اظهارش ممكن است مفسده آفرين و يا افشاى اسرار مؤمنى باشد ) .
383 - از آن بر حذر باش كه خداوند تو را نزد معصيتهايش حاضر ببيند و نزد طاعات غايب ، كه از زيانكاران خواهى بود ، اگر ( قرار است ) قدرتمند باشى ، بر اطاعت خداوند قوى باش و اگر بنا است ضعيف و ناتوان باشى در برابر معصيت پروردگار ضعيف و ناتوان باش .
384 - اعتماد به دنيا با توجّه به آنچه با چشم خود ( از تحوّلات آن ) مشاهده مىكنى ، جهل و نادانى است و كوتاهى در حسن عمل با اين كه اطمينان به پاداش دارى غبن و خسارت است و اطمينان به هركس ، قبل از آزمايش و امتحان او دليل عجز و ناتوانى توست .
385 - براى پستى دنيا ( دنياى پر زرق و برق فريبنده ) همين بس ، كه تنها محلّ معصيت خدا
نهج البلاغة با ترجمه فارسى روان ( فارسى ) — صفحة 833
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٣٣