386 - آن كس كه در تلاش چيزى باشد يا به همهء آن و يا لااقل به قسمتى از آن دست خواهد يافت .
387 - آن خوبى و نيكى كه جهنّم به دنبال داشته باشد ، در حقيقت خوبى نيست و آن بدى و مشكلى كه بهشت در پشت سرش باشد بدى محسوب نمىشود .
هر نعمتى در برابر بهشت حقير و كوچك است و هر بلا و رنجى در برابر جهنّم عافيت و تندرستى .
388 - آگاه باشيد ! فقر يكى از بلاهاست و بدتر از آن بيمارى بدن است و از آن بدتر بيمارى قلب است .
بدانيد كه تقواى قلب ، دليل صحّت بدن خواهد بود ( منظور امام از بيمارى قلب فساد اخلاق و انحراف عقيده است ) .
389 - كسى كه عملش او را عقب اندازد نسبش او را پيش نخواهد برد .
و در روايت ديگرى آمده : آن كس كه ارزشهاى شخصى ندارد ارزش پدران و نياكان او را سود نخواهد داد .
390 - انسان مؤمن ساعات زندگى خود را به سه بخش تقسيم مىكند : قسمتى را صرف مناجات با پروردگارش مىنمايد ، قسمت ديگرى را در طريق اصلاح معاش و زندگيش به كار مىگيرد و قسمت سوّم را براى بهرهگيرى از لذّتهاى حلال و دلپسند مىپردازد ، و براى شخص عاقل درست نيست كه حركتش جز در يكى از اين سه جهت باشد : براى اصلاح امور زندگى ، يا در راه آخرت و يا در لذّت غيرحرام .
391 - در دنيا زاهد و آزاده باش تا خداوند چشم تو را نسبت به عيوب آن بينا سازد و غافل مباش كه مراقب تواند .
392 - سخن بگوييد تا شناخته شويد ، چرا كه انسان در زير زبان خود پنهان است .
393 - از دنيا همان قدر بگير كه به تو مىرسد و آنچه از تو رو گردانده به دنبالش مشتاب و اگر چنين نمىكنى لااقل تلاش معقولانه و مشروع كن !
394 - چه بسيار سخنهايى كه از اعمال قدرت مؤثّرتر است .
395 - به هر مقدار كه قناعت كنى كافى است .
( اين همه ترغيب امام به قناعت و زهد و بى اعتنايى به دنيا ظاهراً به خاطر اين بوده كه در آن عصر به دنبال فتوحات اسلامى و افزايش سريع درآمدها يك روح دنيا پرستى و مسابقهء در تجمّلطلبى در ميان مردم پيدا شده بوده است كه منشأ انواع بدبختيهاى مردم و مردن روح آزادگى مىشده و گرنه تلاش سازنده و منطقى براى پيشرفت امور زندگى و اقتصادى هرگز ممنوع نيست ) .
396 - مرگ آرى امّا تن دادن به پستى هرگز ، قناعت به كم ، آرى ولى دست نياز به سوى ديگرى دراز كردن نه ، آن كس كه با احترام و تلاش صحيح چيزى به او نرسد ، با كوششهاى نا صحيح چيزى به او نخواهد رسيد . دنيا دو روز است : روزى به سود توست و روزى به زيان تو ، آن روز كه به سود توست به خوشگذرانى و غرور مپرداز ، و زمانى كه به زيان تو بود شكيبا باش .
397 - مشك عطر خوبى است حملش سبك و عطرش بسيار خوشبو !
نهج البلاغة با ترجمه فارسى روان ( فارسى ) — صفحة 835
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٣٥