199 - در تعريف اوباش از مردم فرمود :
« آنها كسانى هستند كه هرگاه هماهنگ گردند ، غالب شوند و هنگامى كه پراكنده شوند شناخته نشوند » .
و گفته شده كه امام فرمود : « آنها كسانى هستند كه هرگاه متّحد شوند ، زيان رسانند و هنگامى كه متفرّق گردند ، سود به بار خواهند آورد » .
گفته شد : زيان اتّحاد آنها را دانستيم . منفعت پراكندگيشان چيست ؟ فرمود :
پيشهوران و اهل كسب به كارهاى خود باز مىگردند و مردم از تلاش آنها سود مىبرند ، بنّا به كار خود مىپردازد ، بافنده مشغول بافندگى و نانوا به پخت نان اشتغال پيدا مىكند .
200 - جنايتكارى را به خدمتش آوردند . و عدهاى اوباش همراه او بودند ، فرمود : درود بر شما نباشد ، اى كسانى كه چهرههاى شما جز به هنگام بديها ديده نمىشود .
201 - همراه هر انسانى دو فرشته است كه وى را محافظت مىكنند ، ولى هنگامى كه مقدّرات فرا رسد او را رها مىسازند . اجل و مدّت زندگى ، خود سپرى است حافظ و نگاهدار !
202 - هنگامى كه « طلحه » و « زبير » به امام عليه السلام گفتند : با تو بيعت مىكنيم به اين شرط كه در حكومت شريك باشيم ، فرمود : نه ، شما شريك در تقويت و كمك و يار و ياور به هنگام ناتوانى و سختيها و مشكلات باشيد .
203 - اى مردم ! از خدايى بترسيد كه اگر سخنى بگوييد مىشنود ، اگر پنهان داريد مىداند ، و آماده براى مرگى باشيد كه اگر از آن فرار كنيد ، به شما دست مىيابد . اگر بايستيد شما را مىگيرد ، و اگر فراموشش كنيد ، شما را فراموش نخواهد كرد .
204 - به خاطر ناسپاسى افراد ، از كار نيك مضايقه نكنيد ، چرا كه در عوض گاهى كسى از تو سپاسگزارى مىكند كه از عمل نيكت بهرهاى نبرده ، و چه بسا همين تعداد شكرگزارى ، اثرش بيش از ناسپاسى افراد ناسپاس است « و خداوند نيكوكاران را دوست مىدارد » . « 1 » 205 - هر ظرفى با ريختن چيزى در آن از وسعت فراگيريش كاسته مىشود ، مگر پيمانهء علم ، كه هر چه از دانش در آن جاى دهى وسعتش افزون مىگردد .
206 - نخستين نتيجهاى كه شخص حليم از حلم خود مىبرد اين است كه مردم در برابر جاهل و نادان از او حمايت خواهند كرد .
207 - اگر « حليم » نيستى ، خود را به « حلم » و بردبارى بزن ، زيرا كم شده كسى خود را شبيه قومى كند
هامش
( 1 ) . سورهء مائده ، آيهء 93 .