فرزندم ! برحذر باش از دوستى با احمقى كه مىخواهد به تو منفعت برساند ، زيان مىرساند .
برحذر باش از دوستى بخيل ، چرا كه به هنگام شديدترين حاجت تو را رها مىسازد . برحذر باش از دوستى با انسان فاجر و فاسق ، چرا كه تو را به چيز كمى مىفروشد .
برحذر باش از دوستى دروغگو چرا كه او مثل سراب است ، دور را در نظر تو نزديك و نزديك را در نظر تو دور مىسازد !
39 - كارهاى مستحب اگر به واجبات زيان رساند موجب قرب خدا نمىشود .
40 - زبان عاقل در پشت قلب او قرار دارد و قلب احمق پشت زبان اوست .
شريف رضى رحمه الله مىگويد : اين از مطالب شگفتانگيز و پرارزش است و منظور اين است كه عاقل زبانش را رها نمىسازد در سخن گفتن ، مگر بعد از مشورت و فكر و سنجش ، ولى احمق حرفها و سخنانى كه از زبانش مىپرد قبل از مراجعه به فكر و دقّت و انديشه است . بنابراين گويا زبان عاقل تابع و پشت قلب اوست و قلب احمق تابع زبانش مىباشد .
41 - همين معنا به عبارت ديگر از آن حضرت نقل شده است :
قلب احمق در دهان اوست ، و زبان عاقل در قلب او ! و معناى هر دو يكى است .
42 - حضرت به يكى از يارانش هنگامى كه بيمار شده بود فرمود :
خداوند اين درد و ناراحتى تو را باعث از بين رفتن گناهانت قرار داده ، زيرا بيمارى پاداشى ندارد و لكن گناهان را از ميان مىبرد و آنها را همچون برگ درختان مىريزد ، اجر و پاداش تنها در گفتار به زبان و عمل با اعضا است و خداوند سبحان كسانى را كه بخواهد از بندگانش به خاطر صدق نيّت و باطن پاك داخل بهشت مىكند ( و از طريق تفضّل با آنها رفتار مىنمايد ) .
شريف رضى رحمه الله مىگويد : من مىگويم آنچه امام عليه السلام فرموده درست است . بيمارى اجر و پاداش ندارد ، چرا كه بيمارى از قبيل چيزهايى است كه استحقاق عوض دارد ، زيرا عوض استحقاق بر چيزى است كه در قبال فعل خداوند نسبت به عبد باشد ، مانند بيماريها و امثال آن و امّا اجر و ثواب در برابر كارى است كه بنده انجام مىدهد . بنابراين بين اين دو فرق است كه امام عليه السلام با آن علم ثاقب و نظريّهء رساى خود آن را بيان فرموده .
43 - امام عليه السلام دربارهء خباب ابن ارت فرمود : خداى خباب بن ارت را رحمت كند . او از روى ميل اسلام آورد
نهج البلاغة با ترجمه فارسى روان ( فارسى ) — صفحة 743
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٧٤٣