« نماز مغرب » را برايشان موقعى انجام دهيد كه روزه دار افطار مىكند و حاجى ( از عرفات به جانب مشعر الحرام و از آنجا ) به سوى منى حركت مىكند و « نماز عشا » را از هنگامى كه شفق پنهان مىگردد تا يك ثلث از شب ، با آنان انجام دهيد . ( و امّا ) « نماز صبح » را وقتى بايد برايشان بخوانيد كه شخص مىتواند صورت رفيقش را ببيند و او را بشناسد ( امّا چگونگى نماز جماعت در زود خواندن و يا طول دادن آن ) بايد مانند نمازى باشد كه ناتوانترين مأمومين مىتواند بخواند و هرگز فتنه گر مباشيد ( كه با طول دادن نماز و دعاهاى آن افراد را بفريبيد ) .
نامهء 53
اين فرمان را امام عليه السلام براى « مالك اشتر نخعى » به هنگامى كه او را فرماندار « مصر » قرار داد نوشته است ، و اين زمانى بود كه وضع زمامدار مصر « محمد بن ابوبكر » درهم ريخته و متزلزل شده بود .
اين فرمان از طولانىترين و جامعترين فرمانهاى امام عليه السلام مىباشد .
بسم الله الرحمن الرحيم
اين دستورى است كه بندهء خدا على اميرمؤمنان به « مالك بن حارث اشتر » در فرمانش به او صادر فرموده است ، و اين فرمان را هنگامى نوشت كه وى را زمامدار و والى كشور مصر قرار داد تا مالياتهاى آن سرزمين را جمع آورى كند ، با دشمنان آن كشور بجنگد ، به اصلاح اهل آن همّت گمارد و به عمران و آبادى شهرها ، قصبات و روستاها و قريههاى آن بپردازد .
( نخست ) او را به تقوا و ترس از خداوند ، ايثار و فداكارى در راه اطاعتش و متابعت از آنچه در كتاب خدا ( قرآن ) به آن امر شده است ، فرمان مىدهد : به متابعت اوامرى كه در كتاب الله آمده ، فرايض و واجبات و سنّتها ، همان دستوراتى كه هيچ كس جز با متابعت آنها روى سعادت نمىبيند و جز با انكار و ضايع ساختن آنها در شقاوت و بدبختى واقع نمىشود به او فرمان مىدهد كه ( آيين ) خدا را با قلب ، دست و زبان يارى كند ، چرا كه خداوند متكفّل يارى كسى شده كه او را يارى نمايد و عزّت كسى كه او را عزيز دارد ، و نيز به او فرمان مىدهد كه خواستههاى نابجاى خود را درهم بشكند ، و به هنگام وسوسههاى نفس خويشتن دارى را پيش گيرد زيرا كه « نفس امّاره » همواره انسان را به بدى وادار مىكند ، مگر آن كه رحمت الهى شامل حال او شود .
اى مالك ! بدان من تو را به سوى كشورى فرستادم كه پيش از تو دولتهاى عادل و ستمگرى بر آن حكومت داشتند ،