و به وسيلهء لشكرهاى سواره و پيادهاش شما را جلب نمايد ، به جان خودم سوگند او تيرى خطرناك براى شكار كردن شما تراشيده و آماده نموده و آن را به قدرت و فشار تا سرحدّ توانايى كشيده و از نزديكترين مكان به سوى شما پرتاب كرده است ، آرى او چنين گفته : « پروردگارا ! به سبب آن كه مرا اغوا كردى ، زرق و برق زندگى را در چشم آنها جلوه مىدهم ، و همه را اغوا خواهم كرد » « 1 » ( و به سوى كفر و شرك خواهم كشانيد ) . ( امّا ) تيرى در تاريكى به سوى هدفى دور انداخت و گمانى نابجا برد ( يعنى خواستهاش كه همهء انسانها مشرك شوند و از راه راست منحرف شوند ، تحقّق نيافت ) ولى فرزندان نخوت و برادران تعصّب و سواران مركب كبر و جهالت او را عملًا تصديق كردند . . . تا آنجا كه افراد سركش شما منقاد او شدند و طمع او در شما مستحكم گرديد و بالاخره اين وضع از خفا و پنهانى درآمد و آشكار شد ، حكومتش بر شما قوّت يافت و با سپاه خويش به شما حمله آورد ، سپس شما را در پناهگاههاى مذلّت داخل ساختند ، در مهلكه ها فرود آورند ؛ او ( و سپاهيانش ) شما را با مشتعل كردن آتش فتنه ، فرو كردن نيزه در چشمها ، بريدن گلوها و كوبيدن مغزها پايمال كردند ، اين براى آن است كه شما را هلاك سازد و به سوى آتشى بكشاند كه از پيش براى شما مهيّا شده است .
بنابراين ابليس بزرگترين مشكل براى دينتان و زيانبارترين و آتش افروزترين فرد براى دنياى شماست ( او خطرناكتر ) از كسانى است كه دشمن سرسخت آنانيد و براى درهم شكستنشان كمر بستهايد .
آتش خشم خويش را در برابر او به كار اندازيد و ارتباط خود را با وى قطع كنيد ، به خدا سوگند او نسبت به اصل و ريشهء شما تفاخر كرد و بر حسب و نسب شما طعنه زد و عيبجويى نمود ، با سپاه سوارهء خويش به شما حمله آورد و با پياده نظام خود راه راست را بر شما بست .
در هر كجا شما را بيابند صيد مىكنند و دستهايتان را قطع مىنمايند ، نه مىتوانيد با حيله و نقشه آنهارا منع كنيد و نه با سوگندوقسم ! زيرا كمينگاه آنهاجايگاهى ذلّتآور ، دايرهاى تنگوعرصهء مرگ و جولانگاه بلاست . بنابراين شرارههاى تعصّبوكينههاى جاهلىكه درقلب داريد خاموش سازيد كه اين نخوت و تعصّب ناروا در مسلمان از القاآت ، نخوتها ، فساد و وسوسه هاى شيطان است . تاج و تواضع و فروتنى را بر سر نهيد و تكبّر و خود پسندى را زير پا افكنيد و حلقههاى زنجير خود برتر بينى را از گردن فرو نهيد و فروتنى و تواضع را سنگر ميان خود و دشمنانتان يعنى ابليس و سپاهيانش برگزينيد . . . زيرا او از هر گروهى لشكرها و ياورانى ، پيادگان و سواران دارد ، شما مانند آن شخص مباشيد كه بر برادرش بدون آن كه بر او برترى داشته باشد تكبّر ورزيد ، جز خود پسندى و بلند پروازى و دشمنى و حسادت كه در قلبش جا گرفت ،
هامش
( 1 ) . سورهء حجر ، آيهء 39 .