به هم ريختن و درهم فرو رفتن استخوانها ، كر شدن گوشها ، تاريكى لحد ، وحشت از آينده و وعدهء عذاب ، غم و اندوه در تنگناى گور و پوشاندن آن از سنگ و خاك .
زنهار ! زنهار ! شما را به خدا اى بندگان خدا ! دنيا با روش مخصوص خود بر شما خواهد گذشت ، رشتهء شما و قيامت به هم پيوسته و گويا علامتهاى آن فرا رسيده و با تمام بلاها و نشانه هايش نزديك شده است ، گويى شما را در طريق خود متوقّف ساخته ، زلزلههايش در شرف وقوع است و سينه بر زمين گذارده ، دنيا از اهل خويش بريده و آنها را از آغوش گرم خود خارج ساخته است . زندگى بر آنان ( كه رفتند ) چون روزى بود كه گذشت و يا ماهى كه سپرى شد . تازه هاى آن كهنه شده و فربه هايش لاغر گرديده است .
در جايگاهى تنگ ، در ميان مشكلاتى بزرگ ، آتشى پرشور ، كه صداى زبانه هايش وحشتزا و شراره هايش تا دل آسمان زبانه مىكشد ، غرّشش پر هيجان ، فروزنده و گدازنده و خاموشيش بسيار دور ، آتشگيرهاش مشتعل ، تهديدش خوفناك ، قرار گاهش تاريك و كور ، اطراف و جوانبش تيره و ظلمانى ، ديگهاى جوشانش سخت داغ و اوضاعش سخت وحشتناك ( اين جايگاه گناهكاران است ) . ( امّا ) « پرهيزكاران را گروه گروه به سوى بهشت رهنمون مىشوند » . « 1 » از كيفر و عذاب ايمنند و از سرزنشها آسوده و از آتش بركنارند ، در خانه هاى مطمئن قرار گرفته و از اين قرارگاه خشنودند ؛ اينها كسانى هستند كه در دنيا كردارشان پاك ، چشمانشان گريان ، شبهايشان در دنيا در اثر خشوع و استغفار روز و روزشان از بيم ( گناه و توجّه به خداوند ) شب بوده است ، و خداوند بهشت را سرمنزل ( شادمانى آنها و پاداش را ثواب آنها ) قرار داده است « آنها سزاوار اين نعمت و شايستهء آن بودند » « 2 » و در اين خانهء جاودانى ، در ميان نعمتهاى پايدار و نابود نشدنى قرار خواهند داشت .
بنابراين اى بندگان خدا ! مراقب چيزى باشيد كه رستگاران با رعايتش به رستگارى رسيدند و تبهكاران با ضايع ساختنش در خسران و زيان قرار گرفتند . پيش از آن كه مرگتان فرا رسد ، خويش را با اعمالتان آماده سازيد ، چه اين كه شما در گرو كارهايى هستيد كه پيشتر انجام دادهايد و مديون كردارى هستيد كه از پيش فرستادهايد .
( از هم اكنون ) فكر كنيد مرگ وحشتناك به شما حمله آورد و ديگر بازگشتى نيست و از لغزشها نمىتوان پوزش خواست . خداوند ما و شما را در راه اطاعت خود و پيامبرش وادارد و از ما و شما به فضل و رحمتش بگذرد .
برجاى خود بايستيد ! ( و بدون اجازه دست به نبردى مبريد ) ، در برابر بلاها و مشكلات استقامت ورزيد ؛ شمشيرها و نيروهايتان را در راه هوا و هوس و كلماتى كه از زبانتان بيرون مىآيد به كار نيندازيد
هامش
( 1 ) . سورهء زمر ، آيهء 73 .
( 2 ) . سوره فتح ، آيهء 26 .