خطبهء 188
كه در آن مردم را به امور مهمّى توصيه مىكند
پرهيزكارى و تقوا
اى مردم ! من شما را به تقوا و پرهيزكارى و شكر فراوان خداوند بر نعمتها و احسان و رحمتش كه بر شما فرو باريده و بر آزمايشهايش نزد شما سفارش مىكنم !
چه بسيار نعمتهايى كه ويژهء شما قرار داده وشما را به رحمت خويش مورد عنايت خاص گردانيده !
شما عيبهاى خود را آشكار كرديد و او پوشانيد و خويش را در معرض مؤاخذهء او قرار داديد ، امّا به شما مهلت داد !
بهترين اندرز دهنده
شما را توصيه مىكنم كه همواره به ياد « مرگ » باشيد و از آن كمتر غفلت كنيد ، چگونه از آن غافل مىمانيد ، در صورتى كه او از شما غفلت نمىكند ؟ و چگونه در چيزى طمع مىورزيد كه به شما مهلت نخواهد داد . آن مردگانى كه با چشم خود ديدهايد براى عبرت و اندرز شما كافى است . آنها را به گورستان حمل كردند ، امّا نه اين كه خود بر مركبى سوار شده باشند و آنان را در ميان قبر قرار دادند ، امّا بدون اين كه خود بتوانند در آن فرود آيند ، ( آنقدر طول نكشيد كه ) گويا آنان از مردم اين گيتى نبودند و عمرى در آن نگذراندند ( امّا از آن طرف ) گويا سراى آخرت همواره خانهء آنها بوده ، آنها از آنجا كه وطنشان بود ( دنيا ) وحشت نمودند و آنجا را كه از آن وحشت داشتند وطن هميشگى انتخاب كردند ! به چيزهايى خود را مشغول ساختند كه بالاخره از آنها جدا شدند ، امّا آنچه را كه مىبايست سرانجام به آن برسند ضايع ساختند . . .
نه قدرت دارند از اعمال قبيحى كه انجام دادهاند بر كنار شوند و نه مىتوانند كار نيكى بر نيكيهاى خود بيفزايند . به دنيا انس گرفته بودند ، مغرورشان ساخت و به آن اطمينان نموده بودند ، مغلوبشان نمود .
زندگى زود گذر
خداى شما را رحمت كند ! به سوى منازلى كه مأموريد آنها را آباد كنيد و به آنها ترغيب و دعوت شدهايد ، بشتابيد و با صبر و استقامت بر اطاعت فرمان خداوند نعمتهاى او را بر خويش تمام گردانيد و از معصيت و نافرمانى او كنارهگيرى كنيد ؛