بلكه حلال همان است كه خداحلال كرده و حرام آن است كه خداوند تحريم فرموده است .
در امور و حوادث تجربه آموختهايد و با وضع گذشتگان پند و اندرز داده شدهايد . مثلها برايتان زدهاند و به امرى آشكار دعوت گرديدهايد . بنابراين جز افراد « كر » در اين امرى كه صدايش در همه جا پيچيده ، ناشنوا نمىشوند و غير از كوران ، از اين جريان روشن و واضح نابينا نمىگردند ، آن كس كه از آزمايشها و تجربههاى خداداد سود نبرد ، از هيچ پند و اندرزى سود نخواهد برد و كوتهبينى و كوتهفكرى ، آشكارا دامن او را مىگيرد تا آنجا كه بد را خوب و خوب را بد مىپندارد . مردم دو گروه بيش نيستند ؛ ( گروهى ) تابع شريعت و آيين ( و گروهى ) بدعت گذار ، كه از ناحيهء خدا دليلى از سنّت پيامبران و روشنايى از حجّت و برهان به همراه ندارند .
قرآن كتاب خدا
خداوند سبحان احدى را به مطالبى مانند آنچه در قرآن آمده موعظه نفرموده است ، زيرا قرآن رشتهء محكم خداست و وسيلهء امين او ؛ بهار دلها و چشمههاى دانش در قرآن است ، براى قلب و فكر جلايى جز قرآن نتوان يافت ، خصوصاً در محيطى كه بيدار دلان از ميان رفته و غافلان يا تغافل كنندگان باقيماندهاند .
هر كجا كار نيكى بود به آن كمك و هر جا شرّى مشاهده كرديد از آن دورى گزينيد . زيرا پيامبر صلى الله عليه و آله همواره مىفرمود : « اى فرزند آدم ! عمل نيك را انجام ده و شرّ و بدى را كنار گذار ، اگر چنين كنى در جادهء مستقيم و راه وسط خواهى بود » و به قرب خداوند راه خواهى يافت .
انواع ظلم
بدانيد ظلم و ستم بر سه گونه است : ستمى كه هرگز بخشوده نمىشود و ستمى كه بدون مجازات نخواهد بود و ظلمى است كه از آن صرف نظر مىشود و باز خواست ندارد . امّا ظلمى كه بخشوده نخواهد شد « شرك به خداست » . خداوند مىفرمايد : « خداوند هيچگاه از شرك به خود در نمىگذرد » . « 1 » امّا ظلمى كه بخشوده مىشود ، ستمى است كه بنده با گناهان صغيره به خويشتن كرده است ، و امّا ستمى كه بدون مجازات نمىماند ، ستمگرى بعضى از بندگان به برخى ديگر است . قصاص در آنجا بسيار سخت است ( اين قصاص ) مجروح ساختن با كارد و يا زدن با تازيانه نيست بلكه چيزى است كه اينها در برابرش كوچك است .
هامش
( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 48 .