اندرز به مردم
اى شنونده ! از مستى خود به هوش آى ! از غفلتت بيدار شو ! و از عجله و شتابت بكاه ! و در انجام آنچه از زبان پيامبر امّى صلى الله عليه و آله به تو رسيده كه راه فرارى از آن نيست ، فكر را به كار بند و با كسى كه اين روش را به كار نمىبندد و به جانب ديگرى متمايل مىگردد ، مخالفت كن ! و او را با آنچه براى خويش پسنديده است واگذار ! فخر فروشى را كنار بگذار ! و از مركب تكبّر به زير آى ! به ياد قبرت باش كه گذرگاه تو به سوى عالم آخرت از آنجاست . همان گونه كه به ديگران جزا مىدهى به تو جزا خواهند داد و همان گونه كه بذر مىافشانى درو خواهى كرد و آنچه امروز از پيش مىفرستى فردا بر آن ، وارد خواهى شد . پس براى خود در سراى ديگر جايى مهيّا ساز ! و براى آن روزت چيزى از پيش فرست .
اى شنونده ! زنهار ، زنهار ! و اى غافل ! كوشش كوشش ! « و ( بدان ) هيچ كس جز شخص آگاه ، تو را از حقايق امور با خبر نمىسازد » . « 1 » از واجبات مسلّم خداوند در كتاب حكيمش كه بر آن پاداش و كيفر مىدهد و به خاطر آن خرسند مىشود و خشم مىگيرد ، اين است كه انسان - / هر چند خويش را به زحمت اندازد و عملش را خالص گرداند - / نفعى به حالش نمىبخشد اگر پس از مرگ خداى را با يكى از اين خصلتها بدون توبه ملاقات كند :
( نخست اين كه ) شريكى براى خدا در عباداتى كه بر او فرض كرده قائل شود ، يا خشم خويش را با كشتن بى گناهى فرونشاند ، يا بر شخصى از كارى كه ديگرى انجام داده عيب گيرد ، يا براى انجام حاجتى كه به مردم دارد ، بدعتى در دين خدا بگذارد ، يا مردم را با دو چهره ملاقات كند ( و دو رو باشد ) و يا در ميان آنان با دو زبان سخن گويد . . .
در آنچه گفتم تعقّل كن كه مشت نمونهء خروار است !
حيوانات تمام همّشان شكمشان است و درندگان همّشان تجاوز و ستم به ديگران مىباشد و زنان ( بى ايمان ) تمام فكرشان زيورهاى حيات و زندگى دنيا و فساد در آن است . امّا مؤمنان خاضعند ؛ مؤمنان ( از مسؤوليّتهايشان ) ترسان و خائفند !
هامش
( 1 ) . سورهء فاطر ، آيهء 14 .