ستمكاران ، آن را طبق پيمانها از يكديگر به ارث مىبرند ، نخستين آنان رهبر آخرين و آخرينشان پيرو نخستين است .
اينان در به دست آوردن دنياى پست بر هم سبقت مىجويند و همچون سگان به جان مردگان بدبو مىافتند ، طولى نمىكشد كه تابع از متبوع و رهبر از پيرو بيزارى مىجويد ، اينها با بغض و كينه از هم جدا مىشوند و به هنگام ملاقات يكديگر را لعن و نفرين مىكنند .
سپس فتنهاى اضطراب آور ، شكننده و نابود كننده ، آغاز خواهد شد ( در اين موقع ) قلبهايى پس از استوارى مىلغزند و مردانى پس از درستى و سلامت گمراه مىگردند ، افكار به هنگام هجوم اين فتنه پراكنده و عقايد پس از آشكار شدنش مشتبه مىشوند . آن كسى كه به مقابلهاش برخيزد پشتش را مىشكند و كسى كه درفرو نشاندنش تلاش كند وى را در هم مىكوبد . در اين ميان فتنه جويان همچون گور خران يكديگر را گاز مىگيرند و رشتههاى سعادت و آيين واقعى كه محكم شده لرزان مىگردد و چهرهء واقعى امر ناپيدا مىماند . حكمت و دانش فروكش مىكند ، ستمگران به سخن مىآيند ( و زمام را به دست مىگيرند ) ، باديه نشينان را با پيش درآمدش درهم كوبد و با سينه و سختترين نيرويش آنها را له مىسازد ، تنهايان و پيادگان در غبار آن گم مىشوند و سواران در ميان راهش نابود گردند ، با تلخى و سر سختى وارد شود و خونهاى تازه و خالص را مىدوشد ! نشانههاى دين را خراب مىكند و يقين را از بين مىبرد ؛ افراد زيرك و عاقل از آن بگريزند و افراد پليد در تدبير آن بكوشند ، آن فتنه بسيار پر رعد و برق است و پر مشقت ، در آن پيوند خويشاوندى قطع گردد و از اسلام جدايى حاصل شود . آنچنان شديد است كه تندرستانش بيمار و كوچ كنندگانش مقيمند !
قسمت ديگرى از اين خطبه است
در ميان آنها كشتهاى هست كه خونش به هدر رفته و افراد ترسانى كه طالب امانند ، با سوگندها آنها را فريب مىدهند و با تظاهر به ايمان آنها را گول مىزنند ؛ سعى كنيد شما پرچم فتنهها و نشانهء بدعتها نباشيد ، آنچه را كه پيوند جماعت بر آن گره خورده و اركان اطاعت بر آن بنا شده رها مسازيد ، مظلوم بر خداوند وارد شويد بهتر از آن است كه ظالم بر او وارد شويد ( نه تن به ستم بدهيد و نه ستم كنيد و اگر ناچار شويد ستم بكشيد بهتر از آن است كه ستم كنيد ) از گام نهادن به راههاى شيطان و سرزمينهاى ستم بپرهيزيد و لقمهء حرام وارد شكم خويش نسازيد ، زيرا شما زير نظر كسى هستيد كه گناه را بر شما تحريم و راههاى طاعت را براى شما آسان ساخته است .
نهج البلاغة با ترجمه فارسى روان ( فارسى ) — صفحة 321
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٢١