آگاهى بندگان
بندگانى كه با دست تواناى او آفريده شدهاند و بى ارادهء خويش به وجود آمده و پرورش يافتهاند ، ( و مالك خود نيستند ) در چنگال مرگ فرا گرفته و در گهوارهء گور آرميده از هم متلاشى مىشوند و به تنهايى سر از لحد بر مىآورند ، و براى درك پاداش قدم به صحنهء قيامت مىگذارند ، به دقّت سرشمارى شده و به حسابشان رسيدگى مىگردد ، اين چندروزه به خاطر اين مهلت يافتهاند كه در جستجوى راه صحيح برآيند ، راه نجات به آنها ارائه شده ، اين چند روز عمر ( نه به خاطر اين است كه سركشى كنند بلكه ) براى آن است كه رضايت خدا را جلب نمايند ، ظلمت و تاريكيهاى شك و ترديد از آنها كنار زده شده ، آنها را آزاد گذاردهاند تا براى مسابقه ( در قيامت ) خود را آماده سازند ؛ آنها را آزاد گذاردهاند تا فكر و انديشه خود را براى يافتن حق به كار برند ، و در كسب نور الهى در مدّت زندگى تلاش و كوشش كنند .
چه مثلهاى رسايى
اوه ! چه مثلهاى صائب و رسايى ! و چه اندرزهايى دلنشين ! ولى به شرط آنكه با قلبهاى پاك مواجه گردد و در گوشهاى شنوايى فرو رود ، و به رأيهايى جازم و عقلهاى كاملى دست يابد .
تقوا پيشه كنيد ، تقواى كسى كه چون بشنود احساس مسئوليّت كند ، و چون گناه كند اعتراف نمايد ، و چون احساس مسئوليّت نمايد قيام به عمل كند ، و چون بيمناك گردد به طاعت حق مبادرت ورزد ، و ( چون به مرگ و لقاى پروردگار ) يقين كند نيكى نمايد ، و هرگاه درس عبرت به او دهند عبرت پذيرد ، و هرگاه او را بر حذر دارند قبول كند ، و اگر منعش كردند از نافرمانى باز ايستد ( دعوت خدا ) را پاسخ گويد ، و به سوى او باز گردد ، و چون باز گردد توبه كند . . . و چون تصميم به پيروى از پيامبران گيرد دنبال آنان گام بردارد ، چون نشانش دهند ببيند و به سرعت به سوى حق حركت كند ، و از نافرمانيها فرار نمايد ، ذخيرهاى بدست آورد و باطن خويش را پاكيزه و آخرت خود را آباد سازد ، زاد و توشهاى براى روز حركت و مقصد خويش و هنگام حاجت ، و سر منزل نياز تهيّه كند ، همهء اينها را پيش از خود به منزلگاه جاويدانى بفرستد .
اى بندگان خدا از نافرمانى او بپرهيزيد ، به خاطر هدفى كه شما را براى آن آفريده ، و آنچنان كه به شما هشدار داده ، از مخالفتش برحذر باشيد تا استحقاق آنچه را به شما وعده داده پيدا كنيد كه وعدهء او مسلّم ، و تهديد او وحشتناك است .
يادآورى نعمتهاى گوناگون
خداوند براى شما گوشهايى آفريده كه آنچه را اهميّت دارد بشنوند و حفظ كنند ، و چشمهايى كه در تاريكى حقايق را ببينند ،