تعريف صحيح موسيقى كه موضوع حكم حرمت در روايات قرار گرفته اين است : هر صوت موزونى كه از وسائل موسيقى خارج شده و مانع از ذكر خدا و سبب غفلت از تكاليف شرعى و بى اهتمام شدن به دين و وسيله خوشگذرانى و لهو باشد . و چنين صوتى اولًا افراد فاسق به آن تمايل دارند ، ثانياً رقصآور است ، ثالثاً مىتواند شهوت حيوانى را تحريك نمايد . و ملاك در حرمت اطراب شخصى است نه نوعى ، بنا بر اين يك آهنگ نسبت به افراد مختلف مىتواند حكم مختلف داشته باشد .
يكى از بهترين امتيازات اين كتاب فصل چهارم آن است ؛ زيرا بيشترين اشكالى كه دامنگير خواص و عوام است موضوع موسيقى حرام است نه حكم آن و بسيارى از كتابهاى فقهى تنها به ذكر چند تعريف لغوى از موسيقى بسنده كردهاند و گاهى مىگويند : تشخيص موضوع كار عرف است در حالى كه اولًا بايد موضوع موسيقى كه در شرع محكوم به حرمت قرار گرفته با موسيقى از نظر لغت را جدا كرد ، زيرا چه بسا شارع مقدس آن را توسعه يا تضييق داده باشد و ثانياً تعريف دقيق و مشخص با ملاكهاى روشنى بايد به مردم داد تا بفهمند چه صوتى حلال و چه صوتى حرام است .
5 . فصل پنجم كتاب كه بيش از نصف كتاب به آن اختصاص دارد در باره حكم موسيقى است . مهمترين دليل در اين مسأله روايات است زيرا از كتاب و اجماع و عقل چيزى در بارهء حكم اين مسأله به دست نمىآيد مؤلف در اين فصل 61 روايت از شيعه و اهل سنت نقل كرده و ذيل هر حديث بحثى در باره سند و دلالت آن بيان كرده است و از هر دو جهت دقيق بحث كرده است و معمولًا مفردات روايات را پس از ذكر احتمالات مختلف به قرينهء ساير روايات معنا كرده است سپس مىگويد : اين روايات تواتر اجمالى
غنا ، موسيقى ( عربي - فارسي ) — صفحة 2148
مساهمون: مركز تحقيق مدرسة ولي العصر ( عج )
ص٢١٤٨