حج وارد بغداد شده است ) شايد شرف الدين محمد است ، واشتباها
زير اسم عز الدين يحيى نوشته شده است ، به دليل آنكه شرف الدين محمد
بتاريخ پانصد وچهار هجرى قمري متولد شده است ، چنان كه أبو الحسن
بيهقى صريحا ذكر كرده ، واگر در أول بلوغ هم زن گرفته باشد
عز الدين يحيى در سال 533 چهارده يا پانزده سال نخواهد داشت ،
وعادت مرسوم ومعمول نيست كه جوانى به چنين خردسالى مشرف به مكة
معظمه بشود ، پس مظنون به ظن متأخم به علم آنست ، كه مقصود از اين
عبارت شرف الدين محمد بوده است ، نه عز الدين يحيى ، ويا عبارت
غير از اين بوده است كه نقل شد ، در هر صورت أرباب كمال ودقت
نظر خودشان در اين امر به نظر صائب وعميقانه خودشان تحقيق
فرمايند ، زيرا من فقط به اشاره پرداختم .
2 - چنان كه قبلا گفتم در كتب تراجم عز الدين يحيى را نقيب رى
وقم وآمل معرفى كرده اند ، وبعضي مانند ابن الفوطي بجاى آمل
مازندران ذكر كرده است ، ومراد از هر دو يكى است . زيرا آمل
عاصمه وپايتخت مازندران بوده وبزرگترين شهر آن در آن زمان
بشمار مىرفته است ، بطوريكه مورخين نوعا به ذكر اين مطلب پرداخته اند ،
اينك براي اثبات مدعا به نقل يك عبارت در اينجا مىپردازيم .
فريد خراسان أبو الحسن بيهقى قدس الله تربته در أوائل " تاريخ
بيهق " تحت عنوان ذكر أمهات ولايات گفته ( صفحه 32 نسخه چاپى )
هر ولايتي را أمي است يعنى اصلى ، أم القرى در عرب مكة
باشد .
قال الله تعالى : لتنذر بأم القرى ومن حولها
ودر عراق در قديم أم القرى بصره بوده است ، اكنون بغداد است ،
كه آن را دار السلام خوانند ، ودر ما دون بغداد أم القرى أصفهان است ،
ودر كابل أم القرى غزنه است ، ودر ما وراء النهر أم القرى سمرقند
است ، ودر خراسان أم القرى مرو است ، ودر يمن أم القرى صنعاست ،
ودر مغرب أم القرى سوس وقرطبه است ، ودر شام أم القرى دمشق است ،
فهرست منتجب الدين — صفحة 404
مساهمون: منتجب الدين بن بابويه
ص٤٠٤