خواند مير در دستور الوزراء در أواخر ترجمه حال صاحب گفته
( صفحه 121 ) .
صاحب مدت هجده سال به امر خطير وزارت قيام نمود ، وآن مقدار
از نفايس كتب كه أو جمع كرد هرگز هيچ وزير بلكه صاحب تاج
وسرير جمع نكرده بود ، چنان كه در سفري از أسفار چهار صد شتر بار
بردار كتب أو را مىكشيدند " والعهدة على الراوي " .
وليس هذا أول قارورة كسرت في الاسلام ، زيرا اين امر نظائر
بسيار دارد ، از آن جمله سوزاندن كتابخانه شيخ الطائفة أبو جعفر محمد
بن الحسن الطوسي رضوان الله عليه است .
ابن كثير در " البداية والنهاية " ضمن ذكر حوادث سال چهار صد
وشصت گفته ( 12 / 97 ) .
وفيها توفى من الأعيان أبو جعفر محمد بن الحسن فقيه الشيعة
ودفن في مشهد على ، وكان مجاورا به من حين أحرقت داره بالكرخ
وكتبه ، سنة ثمان وأربعين ، إلى محرم هذه السنة فتوفى ودفن هناك .
واز عبارت سبكى صريحا بر مىآيد كه اين امر مكرر واقع شده ،
ودر مرئى ومنظر مردم صورت عمل به خود مىگرفته است ، ونص
عبارت أو در ترجمه حال شيخ اين است ( 3 / 52 ) .
وقد أحرقت كتبه عدة نوب بمحضر من الناس .
وهر كه طالب تفصيل اين قصه باشد به تواريخ وتراجم أحوال
مفصله مراجعه كند ، زيرا مناسب نمىدانم كه بيشتر از اين به اين قضية
جگر سوز ودلخراش اشاره كنم ، واين هم به طريق استطراد ذكر شد
" تلك شقشقة هدرت ثم قرت " .
مرا دردى است اندر دل اگر گويم زبان سوزد
اگر پنهان كنم ترسم كه مغز استخوان سوزد
برگرديم به أصل مقصود
پس بايستى فقط از شيعيان به اين امر ( تأليف تاريخ رى )
بپردازد ، زيرا چنان كه مشروحا معلوم شد " تاريخ رى " مستلزم ذكر
فهرست منتجب الدين — صفحة 314
مساهمون: منتجب الدين بن بابويه
ص٣١٤