تظاهر ننمائى ، و ملاحظه كارى ( در آنجا كه نبايد ملاحظه كرد ) نكنى » [ و حفظ اين امور در بين مردم ، مشكل است ] .
سپس فرمود : آرى ، صومعه و عبادتگاه مؤمن ، خانهاش مىباشد ، او چشم خود را در خانهاش از نامحرم ، مىبندد ، و زبان و نفس و دامن خود را از حرام كنترل و حفظ مىكند » .
مؤلّف گويد : امام صادق عليه السّلام در اين گفتار به عزلت و كنارهگيرى از مردم ( و از اجتماع آلوده ) و انس و الفت به خداوند متعال ، تأكيد و تحريص فرموده است « 1 » . شاعر در اين مورد مىگويد :
رغيف خبز يابس تأكله فى زاويه * و كفّ ماء بارد تشربه فى ساقيه
و عرفة ضيّقة نفسك فيها خاليه * او مسجد بمعزل عن الورى فى ناحيه
تتلو به صحيفة مستدثرا بباديه * خير من التّيجان فى قصر و دار عاليه
يا حسنها موعظة فاين اذن واعيه
: « اگر گردهء نان خشكى را در گوشهاى بخورى ، و كفى از آب خنك را در نهر آب بياشامى
و كلبهء تنگى كه جانب در آن قالب تهى كند ، يا مسجدى كه در گوشهاى دور از مردم قرار گرفته باشد
و در آن صحيفهاى بخوانى كه به بيابان پيچيده شده است ، بهتر از تاج سلطنتى در ميان كاخ و خانه بسيار عالى است
براستى چقدر اين اندرز نيك و زيبائى است ، پس كجا است گوش فراگير و شنوا ! » .
هامش
( 1 ) اسلام دين اجتماعى و تعاون و همكارى است ، ولى در موارد استثنائى ، انسانها را به گوشهگيرى دعوت مىكند ، در مواردى كه انسان اگر در اجتماع باشد ، نمىتواند دين و ارزشهاى اسلامى را حفظ نمايد ، و منافع عزلت براى او بهتر است ، بنابراين ، اين مسأله در موارد مختلف و شرائط گوناگون ، تفاوت دارد ، نه مىتوان گفت كه عزلت در همه جا نيك است ، و نه مىتوان گفت كه در همه جا بد است ( مترجم )