تا مردم نزديك شدن به تو را نپسندند ، و ناتوان نباش تا در نزد آنكه تو را مىشناسد ، كوچك شوى ، با زبردست ، نزاع و ستيز نكن ، و زير دست را مسخره نكن ، با صاحب حق ، كشمكش نكن ، و از ابلهان اطاعت منما ، و خوار نباش تا به زير دست هر كسى بيفتى ، و بر كفايت هيچكس ، تكيه نكن ، و در برابر هر كارى توقّف و احتياط كن ، تا راه خروج و رهائى از آن را - پيش از آنكه در آن بيفتى و پشيمان گردى - بشناسى » .
مؤلّف گويد : اينكه امام صادق عليه السّلام فرمود : « قبل از انجام كارى ، توقّف كن تا راه خروج آن را بشناسى . . . » يعنى دورانديش باش و عاقبت و نتيجهء كارى را كه مىخواهى انجام دهى ، تدبّر و بررسى كن ، چنان كه از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله روايت شده : به شخصى كه از آن حضرت درخواست اندرز كرده بود فرمود :
اوصيك اذا انت هممت بامر فتدبّر عاقبته ، فان يك رشدا فامضه ، و ان يك غيّا فانته منه
: « تو را سفارش مىكنم كه هرگاه تصميم به كارى گرفتى ، عاقبت آن را بررسى كن ، اگر عاقبتش نيك و شايسته بود ، آن را انجام بده و گرنه آن را ترك كن » .
حكيم نظامى ، در اين باره گويد :
در سر كارى كه در آئى نخست * رخنهء بيرون شدنت كن درست
تا نكنى جاى قدم استوار * پاى منه در طلب هيچ كار
در كتاب ربيع الأبرار نقل شده : يك نفر يهودى از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله سؤالى كرد ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اندكى درنگ نمود و سپس پاسخ او را داد .
يهودى پرسيد : « با اينكه پاسخ مسأله را مىدانستى ، چرا درنگ كردى ؟ » .
آن حضرت در پاسخ فرمود :
توقيرا للحكمة
: « براى تعظيم و احترام به مقام حكمت و دانش » .
مكن در مهمّى كه دارى شتاب * ز راه تأنّى عنان بر متاب