453 - 45699 - ( 37 ) زيد شحّام گويد : « از او [ امام معصوم عليه السلام ] دربارهء شهادت زنان پرسيدم . زيد شحّام گويد :
حضرت فرمود : شهادت زنان دربارهء سنگسار كردن جايز نيست مگر با سه مرد و دو زن . پس اگر دو مرد و چهار زن باشند ، دربارهء سنگسار جايز نيست . زيد شحّام گويد : پرسيدم : آيا شهادت زنان همراه با مردان در خون جايز است ؟ حضرت فرمود : آرى . »
454 - 45700 - ( 38 ) اميرالمؤمنين على و امام باقر و امام صادق عليهم السلام فرمودند : « همان شاهدانى كه در اموال جايزند ، در ازدواج جايز هستند ؛ از قبيل شهادت زنان و شهادت بردگان .
و شهادت زنان در طلاق و حدود جايز نيست ولى در اموال و در مواردى كه جز زنان بر آن اطلاع ندارند ، از قبيل نگاه به زنان ، استهلال [ به دنيا آمدن كودك همراه با گريه و صدا ] و نفاس و زايمان و حيض و چيزهايى از اين دست و دربارهء شهادت ماما جايز است ؛ اگر ماما خوشنام باشد و شهادت زنان [ به تنهايى ] دربارهء قتل چيز كمى است كه بايد با آن قسامه باشد . »
455 - 45701 - ( 39 ) داوود بن حصين گويد : « از امام صادق عليه السلام دربارهء شهادت زنان در مورد ازدواج بدون اين كه مردى با آنان باشد - اگر زن ناشناخته باشد - پرسيدم . حضرت فرمود : اشكالى ندارد .
سپس امام به من فرمود : فقيهان شما در اين باره چه مىگويند ؟ گفتم : مىگويند : جز شهادت دو مرد عادل جايز نيست . حضرت فرمود : دروغ مىگويند . خداوند آنان را لعنت كند . آسان گرفته و عزائم و فرايض الهى را سبك شمرده و آنچه خداوند آسان گرفته است ، سخت گرفته و بزرگ داشتهاند .
خداوند دربارهء طلاق دستور داده كه با شهادت دو مرد عادل واقع شود ولى اينان طلاق را بدون حتّى يك شاهد جايز دانستهاند و در حرمت ازدواج از سوى خدا چيزى نيامده و رسول خدا صلى الله عليه و آله در اين باره دو شاهد را از روى ادب استحبابى و با توجه به اين كه فرزند وارث انكار نشود ، سنّت نهاد و پيوند ازدواج ثابت شده و فرج زن بدون اين كه شاهدى در كار باشد ، حلال مىشود و پيوسته اميرالمؤمنين عليه السلام شهادت دو زن را در ازدواج اگر انكارى صورت مىگرفت ، جايز مىدانست ولى در طلاق تنها دو شاهد عادل را جايز مىدانست .
پرسيدم : پس در كجاست اين فرمودهء خداوند كه : پس يك مرد و دو زن ؟ حضرت فرمود : آن دربارهء ديْن است . اگر دو مرد نباشد پس يك مرد و دو زن و نيز يك مرد و سوگند مدّعى اگر دو زن نبود . رسول خدا صلى الله عليه و آله و اميرالمؤمنين على عليه السلام پس از ايشان در نزد شما به اين حكم داد . »
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 389
مساهمون: السيد البروجردي
ص٣٨٩