456 - 45702 - ( 40 ) اسماعيل بن عيسى گويد : « از امام رضا عليه السلام پرسيدم : آيا شهادت زنان در ازدواج بدون اين كه با زنان مردى باشد ، جايز است ؟ حضرت فرمود : نه ، اين راست نمىآيد . »
محمّد بن الحسن شيخ طوسى قدس سره گويد : « اين روايت بر يكى از دو وجه حمل مىگردد : يكى اين كه تقيّه رسيده باشد ؛ چون ما بيان كرديم كه اصلًا شاهد گرفتن از شرايط صحّت ازدواج نيست ، تا چه رسد به اين كه در آن جا شهادت زنان باشد . توجيه دوم اين كه ، بر نوعى كراهت و ترك افضل حمل گردد ؛ چون افضل اين است كه مردان را و نه زنان را بر ازدواج شاهد گيرند . »
457 - 45703 - ( 41 ) اميرالمؤمنين عليه السلام پيوسته مىفرمود : « شهادت زنان در طلاق ، ازدواج و حدود خدا جايز نيست مگر در ديْنها و چيزهايى كه مرد نمىتواند به آن نگاه كند . »
شيخ طوسى قدس سره در كتاب تهذيب گويد : « احتمال مىرود كه اين روايت بر تقيّه حمل گردد . »
458 - 45704 - ( 42 ) در مكتوبى كه حضرت رضا عليه السلام دربارهء علل احكام و شرايع براى ابن سنان مرقوم فرمود ، آمده است : « و علّت ترك شهادت زنان در طلاق و هلال ماه ، براى ضعف زنان از ديدن و طرفدارى كردن آنان از زنان در طلاق است . روى اين جهت ، شهادت زنان جايز نيست جز در مورد ضرورت ؛ مانند شهادت ماما و موردى كه براى مردان نگاه به آن جايز نيست ؛ مانند ضرورت تجويز اهل كتاب اگر غير آنان يافت نشود و در كتاب خداوند - تبارك و تعالى - است : دو نفر عادل از شما مسلمانان يا دو نفر ديگر از غير شما ؛ يعنى كافران و مانند شهادت بچهها بر قتل اگر غير آنان يافت نشوند . »
459 - 45705 - ( 43 ) امام صادق عليه السلام فرمود : « شهادت زنان در طلاق و رؤيت هلال ماه ، جايز نيست . »
460 - 45706 - ( 44 ) محمّد بن مسلم گويد : « حضرت فرمود : شهادت زنان دربارهء هلال ماه و طلاق جايز نيست .
و محمد بن مسلم گفت : از امام دربارهء زنان پرسيدم كه : آيا شهادتشان جايز است ؟ محمّد بن مسلم گويد : حضرت فرمود : آرى ؛ دربارهء پردهء بكارت و زن در حال نفاس . »
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 391
مساهمون: السيد البروجردي
ص٣٩١