پرسيدم : شما چه مىگوييد ؟ حضرت فرمود : نظرم اين است كه از آن كه ادّعا دارد كه دختر ، بردهء اوست ، بر ادّعايش بيّنه بخواهم . پس اگر شاهدانى حاضر ساخت كه شهادت دهند كه اين دختر بردهء اوست و نمىدانند كه او را فروخته يا بخشيده باشد ، در اين صورت دختر به او تحويل مىگردد تا آن زمان كه زن ، كسى را اقامه كند كه برايش شهادت دهد اين دختر فرزند اوست و همانند او آزاد است ؛ كه در اين صورت دختر به او تحويل و از چنگ مرد بيرون آورده مىشود .
گفتم : اگر مرد بيّنه اقامه نكند كه اين دختر بردهء اوست ؟ حضرت فرمود : اين دختر از دست او بيرون آورده مىشود . پس اگر زن بيّنه آورد كه فرزند اوست به او تحويل مىگردد و در صورتى كه مرد ، بيّنه بر مدّعاى خويش اقامه نكرد و زن نيز بر مدّعايش بيّنه نياورد ، دخترك آزاد مىگردد و هر جا كه بخواهد ، مىرود . »
188 - 45434 - ( 16 ) از امام باقر عليه السلام دربارهء دختر هفت ساله كه مرد و زنى بر سر آن نزاع دارند و مرد مىگويد دخترك كنيز اوست و زن مىگويد دخترك فرزند اوست ، سئوال شد .
حضرت فرمود : « در اين مورد اميرالمؤمنين عليه السلام حكم داده است . سئوال شد چه حكمى داده است ؟
حضرت بيان داشت : اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود : مردم همه آزادند مگر آن كس كه بالغ باشد و به بردگى خويش اقرار نمايد يا آن كه بيّنه عليه او به بردگى شهادت دهد . بنابراين ، اگر مرد بيّنهاى عادل بياورد كه شهادت دهد آن دختر كنيز اوست و نمىدانند كه او را فروخته يا بخشيده يا آزاد كرده باشد ، آن دختر را [ به بردگى ] مىگيرد مگر اين كه زن ، بيّنه اقامه كند كه اين دختر فرزند اوست و او را آزاد زاييده است يا آن كه بردهء اين مرد يا ديگرى بوده تا آن كه بعداً او را آزاد ساخته است . »
189 - 45435 - ( 17 ) عبدالوهّاب گويد : « از امام صادق عليه السلام شنيدم كه دربارهء مردى كه بر زنى ادّعا كرده او را با اجازهء ولىّ و حضور شاهدان به عقد خويش در آورده است اما زن ادّعاى مرد را انكار مىكند و در نتيجه خواهر اين زن عليه اين مرد بيّنه آورده كه اين مرد خواهر را با اجازهء ولىّ و حضور شاهدان به عقد خويش در آورده است اما دو شاهد وى زمانى را براى ازدواج مشخص نكردهاند ، مىفرمود : بيّنه ، بيّنهء شوهر است و بيّنهء زن پذيرفته نيست ؛ چون شوهر مستحقّ آميزش با اين زن است و خواهر اين زن مىخواهد كه اين ازدواج را باطل سازد . در نتيجه ، او تصديق نمىشود و بيّنهاش پذيرفته نيست مگر در زمانى پيش از زمان ازدواج با آن زن يا آميزش با آن . »
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 201
مساهمون: السيد البروجردي
ص٢٠١