موجب تفريط در عمل تا هنگام اجل مىشود و اگر آرزو نبود انسان حساب آنچه در آن است را مىدانست ، و اگر انسان حساب آنچه در آن است را مىدانست بطور ناگهانى از وحشت و ترس مىمرد . و مغرور شدن باعث كوتاهى انسان در عمل مىشود « 17 » .
شعبههاى غضب « 18 »
( 1 ) غضب بر چهار شعبه است : تكبر و فخر و غيرت كاذب و تعصّب .
هر كس خود را بالا بگيرد به حق پشت مىكند . و هر كس فخر كند به فسق و فجور مبتلا مىشود ، و هر كس غيرت كاذب نشان دهد بر گناهان اصرار مىورزد ، و هر كس را تعصّب بگيرد ظلم مىكند . و چه بد چيزى است در پل صراط كارى كه بين پشت كردن به حق و فسق و فجور و اصرار بر گناهان و ظلم باشد .
شعبههاى طمع
( 2 ) طمع چهار شعبه است : خوشحالى و شادى بيش از حد و لجاجت و روى هم انباشتن « 19 » .
خوشحالى نزد خداوند پسنديده نيست ، شادى بيش از حد عجب است ، و لجاجت بلايى است براى كسى كه او را مجبور به كشيدن بار گناهان كرده است . و روى هم انباشتن « 20 » لهو و بازى و مشغوليّت است و تبديل كردن چيزى كه پستتر است به چيزى بهتر مىباشد .
و اينها ، نفاق و پايهها و شعبههاى آن است .
سنن الهى و توبه به درگاه او
( 3 ) خداوند بر بندگانش قاهر است . ياد او بلند و وجه او با جلالت است و هر چه خلق
هامش
( 17 ) در كتاب تحف العقول عبارت چنين است : و مغرور شدن به دنيا و تفريط در آخرت و تفريط در عقب انداختن وعدهها به كوردلى مىكشاند . و اگر عمل نبود انسان حساب آنچه در آن است را نمىدانست .
( 18 ) كلمهء « حفيظه » به دو معنى آمده است : 1 - غضب . 2 - تعصّب در حفاظت چيزى .
( 19 ) در تحف العقول : تكبر .
( 20 ) در تحف العقول : تكبر .