و سجده بر زمين آنها و آنچه كه در آنها مىرويد ، صحيح مىباشد .
( 1 )
مسألهء 2 - وزنها در آنها بر حسب ضعف جاذبه و قوت آن به اختلاف زياد ، مختلف مىباشند
؛ پس در ماه چون كه جاذبه از جاذبهء زمين ضعيفتر است جسمها با اتحاد آنها در مساحت ، در دو كره از حيث وزن مختلف مىباشند . پس كر ، به حسب مساحت ، در زمين موافق وزن مقدر آن است تقريبا . و در كرهء ماه آن مساحت كمتر از عشر وزن مقدر است . پس اگر در ماه وزن را معتبر بدانيم ، مساحتش چند برابر مساحت مقدره مىباشد . بنابراين ، در آنجا اعتبار به مساحت است نه وزن . و اگر بين مساحت و وزن در كرهاى كه جاذبهاش چند برابر زمين است ، مقايسه شود چه بسا دو وجب از آب به اندازهء وزن مقدر باشد پس در آن اعتبار به مساحت است ، نه وزن . بنابراين آبى كه وزن آن به مقدار كر است در زمين ، منفعل مىشود . و ممكن است كه در آنجا اعتبار به وزن باشد ، ليكن به كيلوهاى زمين طبق جاذبه آن كره ، وزن مىشود پس تقريبا با مساحتها موافق مىشود . و در آنجا كه فقط وزن در آن معتبر است مانند نصاب در غلات چهارگانه ، احتمال دارد كه حكم آن تغيير نكند و لو اينكه مساحتش تغيير يابد ؛ پس گندم ، ملاحظه نصاب مقدرش مىشود و لو اينكه كيل آن در كرهء ماه چند برابر كيل آن در زمين شود .
و در مشترى مثلا عشر كيل آن در زمين گردد . و اگر زمانى بر زمين بيايد كه جاذبهاش ضعيف شود ، حكم مثل آن است كه ذكر شد .
و احتمال دارد كه اعتبار به كيلوها يا منهاى زمين باشد ؛ ليكن به جاذبهء آن كرات يا زمين بعد از ضعيف شدن جاذبهاش .
( 2 )
مسألهء 3 - اگر چيزى در آنجا پيدا شود كه زكات و خمس به آن تعلق پيدا مىكند مانند غلات چهارگانه و انعام ثلاثه و نقدين ، و مانند معادن و گنجها و نظاير آنها ، احكام شرعى بر آنها جارى مىباشد .
و اگر معادن و گنجهايى از غير جنس آنچه كه در زمين است پيدا شود خمس به آن تعلق مىگيرد . و امّا اگر حبوبات يا انعامى غير از آنچه كه در اينجا هست پيدا شود ، زكات به آنها متعلق نمىشود .
ولى اگر آنچه كه زكات به آن تعلق مىگيرد در آنجا يا در اينجا به غير راه عادى پيدا شود كما اينكه اگر انعام از راه صنعت وجود بگيرند و همچنين است غلات مصنوعى و نقدين مصنوعى ، بعد از صدق آن عناوين ، زكات به آنها تعلق پيدا مىكند .
( 3 )
مسألهء 4 - اگر انسانى در آنجا موجود باشد با او مانند انسان در زمين معامله مىشود .
و اگر