موجودات ، در آنجا به شكلهاى ديگر باشند ليكن عاقل و مدرك باشند پس همچنين با آنها معامله انسان مىشود . حتى ازدواج با آنها جايز است و تمام تكاليف شرعى و احكام الهى بر آنان جارى مىباشد . و اگر وجبهاى آنان بر خلاف وجبهاى ما باشد ، ميزان در مساحت كر ، وجبهاى ما مىباشد ؛ و همچنين است در ذراع . و در صورتى كه آنها در عدد دستها و پاها و انگشتها ، با ما مختلف باشند ، احكام آنها در باب وضو و ديات و قصاص و غير آنها مختلف مىشود .
( 1 )
مسألهء 5 - در آنجا رو به زمين بودن در نماز واجب است
و به استقبال زمين ، رو به قبله بودن حاصل مىشود . و چونكه در حركت گردشى دايرهاى خود ، گاهى در يك طرف زمين و گاهى ديگر در طرف ديگر زمين مىباشند نمازهايشان مختلف مىباشد ؛ پس چه بسا نماز ظهر و عصر رو به مشرق و نماز مغرب و عشا رو به مغرب ، و بر عكس آن باشد . و اما كيفيت دفن مردههاى آنها ، ممكن است كه گفته شود حدوثا رو به قبله بودن واجب است و لو اينكه در هر روز متبدّل شود .
و اما تكليف روزه در ماه يا ساير كرات ، مشكل است و وجوب يك ماه در هر سال در صورت امكان ، بعيد نيست . و اگر انطباق ماه آنها با ماه رمضان در زمين ، ممكن باشد احتياطا واجب است . و اگر خورشيد به وسيله زمين يا به وسيله غير آن كسوف پيدا كند نماز آيات واجب است .
و آيا در خسوف زمين هم نماز هست ؟ در آن اشكال است ؛ و ظاهر آن است كه براى آيات و نشانههايى مخوف كه حتى زلزله واجب مىشود . و نمازهاى يوميّه در آن كرات تابع ظهر و غروب در آنها مىباشد . و روزه از طلوع فجر است تا غروب در صورت امكان .
( 2 )
مسألهء 6 - اگر بچهها در آنجا يكساله مثلا به حدّ مردان برسند . پس اگر به وسيله احتلام يا روييدن موى زبر بر عانه ، بالغ شوند در حكم به بلوغ و ترتيب آثار آن ، اشكالى نيست .
و اما سقوط اعتبارش مشكل است ؛ اگر چه در صورتى كه علم پيدا شود به اينكه او به حدّ مردان است بعيد نيست . و اگر به حدّ مردان نرسند مگر بعد از سى سال ، به طورى كه معلوم باشد كه او بچهاى است كه به حد مردان نرسيده است ، ظاهر آن است كه به بلوغ او حكم نمىشود . و همچنين است اگر فرض شود كه بچههاى مصنوعى در دو طرف قلت و كثرت اين چنين هستند .
و همچنين است اگر زمانى بيايد كه سير طبيعى و رشد و بلوغ به جهات طبيعى ، كند شود مانند ضعف حرارت خورشيد و اشعه آن يا به جهات طبيعى يا مصنوعى سريع شود و غير اينها از احكام