تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحرير الوسيلة (فارسى) — صفحة 381

مساهمون:

ص٣٨١
كما اينكه آب داغى را روى سر او بريزد پس مويش ريخته شود و ديگر نرويد . يا موى او را به هر نحوى كه باشد ، از بين ببرد . و همچنين در محاسن ، در صورتى كه تراشيده شود يا كنده شود مثلا و نرويد ديهء كامل است . و اگر روييده شوند پس بنابر اقوى در محاسن ثلث ديه است و در موى سر ، ارش مىباشد . و اما زن ، پس در موى او در صورتى كه نرويد ديهء كامل است و اگر برويد پس در آن مهر زنانش ( مهر المثل ) مىباشد ؛ و فرقى بين صغيره و كبيره نيست . ( 1 )

مسألهء 2 - اگر قسمتى برويد و قسمتى نرويد پس آيا در آن ارش است يا از ديه به حساب آن گرفته مىشود

پس نسبت غير روييده نسبت به تمام آن ، ملاحظه مىشود بنابراين نصف ديه گرفته مىشود در صورتى كه نصف باشد و ثلث آن اگر ثلث باشد و هكذا . و خفيف بودن مو و پرپشت بودن آن ملاحظه نمىشود ؟ دومى در غير روييده ، ارجح است ، و در روييده ، بنابر ظاهر ارش ساقط نمىشود . ( 2 )

مسألهء 3 - تشخيص اينكه مو ابدا نمىرويد به اهل خبره موكول است

؛ پس اگر اهل خبره حكم نمايد كه نمىرويد ، ديه گرفته مىشود . و اگر بعد از آن برويد ، ظاهر رجوع آنچه كه از ديه اضافه است ، مىباشد . ( 3 )

مسألهء 4 - اگر مهر مثل زن بر مهر السنه ، زياد بيايد مهر المثل گرفته مىشود .

ولى اگر بر ديهء كامل زياد بيايد چيزى براى زن نيست ، مگر ديه . و احتمال دارد رجوع به ارش شود . ( 4 )

مسألهء 5 - در موى دو ابرو با هم پانصد دينار و در هر يك ، نصف آن و در بعضى از آن بنابر حساب آن مىباشد .

و اين در صورتى است كه نرويد و گرنه در آن ارش مىباشد . پس اگر قسمتى برويد و قسمتى نرويد ، در غير روينده ، به حساب آن است و در روينده ظاهرا ارش است . ( 5 )

مسألهء 6 - در مژگان چهارگانه ، يعنى موهايى كه روى پلكها مىرويد ، چند قول است

كه اقرب آنها ارش مىباشد و احوط آنها در صورتى كه نرويد ديهء كامل است . ( 6 )

مسألهء 7 - در غير آنچه كه از مو گذشت تقدير و اندازه‌اى نيست

، ليكن اگر آن را به تنهايى بكند براى آن ارش ثابت است و در صورتى كه منضم به عضو باشد در حالى كه قطع شود يا منضم به پوست باشد در صورتى كه خراشيده شود چيزى در آن نيست . پس چيزى براى مژگان اگر پلك‌ها قطع شود نيست . و همچنين در موى بازو يا ساق پا اگر قطع شوند ، علاوه بر ديهء عضو چيزى نمىباشد . ( 7 )

مسألهء 8 - در محاسن خنثاى مشكل و همچنين در محاسن زن اگر فرض نقص شود [ ارش ثابت است ]

و در هر
تحرير الوسيلة (فارسى) — صفحة 381 | السيد الخميني / اسلامى