و اگر كسى سنگى را قرار دهد و كسى ديگر ، سنگى را پشت آن قرار بدهد پس به سنگ بخورد و روى ديگرى بيفتد ضمان بر شخصى است كه او به سنگ او خورده است و هكذا . و اين با تساوى آنها است در عدوان .
ولى اگر يكى از آنها عدوان داشته باشد ضمان فقط بر او مىباشد همانطورى كه شخصى سنگى را در ملك خود قرار دهد و متعدّى چاهى را حفر كند پس به سنگ بخورد و در چاه ساقط شود پس ضمان بر حافر متعدى است
( 1 )
مسألهء 3 - اگر چاه كمعمقى را حفر كند پس غير او ، آن را عميق نمايد ، پس آيا ضمان بر اولى است - به جهت سبقت او - يا بر دومى است يا بر هر دو مىباشد ؟ چند احتمال است
كه ارجح آنها اولى است .
( 2 )
مسألهء 4 - اگر دو نفر يا بيشتر در قرار دادن سنگ مثلا مشترك باشند پس ضمان بر تمام آنها است
؛ و ظاهر آن است كه ضمان به طور مساوى است اگر چه نيروهايشان مختلف باشد .
( 3 )
مسألهء 5 - اگر دو نفر در چاه بيفتند پس هر يك از آنها به تصادم با ديگرى ، هلاك شود ضمان بر حافر است .
( 4 )
گفتارى در جنايت بر عضوها
( 5 ) و در آن چند مقصد است : ( 6 )
مقصد اول در ديات اعضاء
( 7 ) بدان كه هر چيزى كه در آن شرعا اندازهاى نيست ، در آن ارش مىباشد كه به حكومت ناميده مىشود ؛ پس فرض مىشود كه حرّ عبدى است كه قابل قيمتگذارى است و صحيح و معيوب آن قيمتگذارى مىشود و ارش گرفته مىشود . و بايد ملاحظهء خصوصيات صحيح و معيوب را بنمايد ، حتى اينكه در مقطعى عيب مىباشد ، همانند موى سر ، كه در مدتى روييده مىشود . و اما تقدير در مواردى است : ( 8 )
اول : مو
( 9 )