( 1 )
مسألهء 19 - از قبيل وقف منقطع الآخر است آنچه كه بنابر دوام و هميشگى ، وقف باشد
ليكن بر كسى كه وقف بر آن از اول صحيح است - نه آخر آن - كما اينكه اگر بر زيد و اولاد او وقف نمايد و بعد از انقراض آنها مثلا بر كنيسهها و معبدهاى يهود و نصارى باشد ؛ پس نسبت به كسى كه وقف بر او صحيح است - نه غير آن - صحيح مىباشد .
( 2 )
مسألهء 20 - وقفى كه اولش منقطع است اگر با قرارداد واقف باشد
كما اينكه آن را وقف نمايد در صورتى كه اول ماه كذايى بيايد ، بنابر احتياط باطل است . پس اگر اول ماه مذكور برسد احتياط آن است كه صيغهء وقف را تجديد نمايد ؛ و اين احتياط ترك نشود . و اگر به حكم شرع باشد ، به اينكه ابتداء بر چيزى وقف نمايد كه وقف بر آن صحيح نباشد سپس بر غير آن وقف كند ظاهرا وقف آن نسبت به كسى كه صحيح است ، صحيح است . و همچنين است در وقفى كه وسط آن منقطع است . كما اينكه موقوف عليه وسطى آن - به خلاف اول و آخر آن - صلاحيت وقف را نداشته باشد ، پس ظاهرا در دو طرف آن صحيح است . و احتياط آن است كه در وقت انقراض اولى در صورت اول و انقراض وسطى در صورت دوّم آن را تجديد نمايد .
( 3 )
مسألهء 21 - اگر براى جهتى يا غير آن وقف نمايد و شرط كند كه در وقت نيازش به او برگردد
، بنابر اقوى صحيح است ؛ و برگشت آن به اين است كه مادامىكه به آن احتياج ندارد ، وقف مىباشد و در وقفى كه آخرش منقطع است داخل مىشود .
و اگر واقف بميرد پس اگر بعد از عروض احتياج باشد ، ارثيه مىباشد و گرنه بر وقف بودن باقى مىماند .
( 4 )
مسألهء 22 - در صحت وقف احتياطا ، تنجيز شرط است
، پس اگر آن را بر شرطى كه پيدا شدن آن متوقع است ، معلّق نمايد مانند آمدن زيد ، يا بر چيزى كه حاصل نيست ولى به طور يقين بعدا حاصل مىشود ، كما اينكه اگر بگويد : « وقف كردم اگر اول ماه بيايد » احتياطا باطل است ، ولى معلق كردن آن بر چيزى كه حاصل است - چه علم به حصول آن داشته باشد يا نه ؟ - اشكالى ندارد كما اينكه اگر بگويد : « وقف كردم اگر امروز جمعه باشد » و همان روز جمعه باشد .
( 5 )
مسألهء 23 - اگر بگويد : « آن ، بعد از مرگم وقف مىباشد »
پس اگر از آن فهميده شد كه وصيت به وقف مىباشد ، صحيح است و گرنه باطل است .
( 6 )
مسألهء 24 - از شرائط صحت وقف آن است كه خودش را از آن خارج كند
، پس اگر آن را بر خودش وقف نمايد ، صحيح نمىباشد ، و اگر بر خود و ديگرى وقف كند ، چنانچه به طور اشتراكى باشد نسبت به خودش - نه ديگرى - باطل است . و اگر به طور ترتيب باشد پس اگر بر