مِنْ بَعْدِهِ إِنَّهُ كانَ حَلِيماً غَفُوراً »
« 1 » يا
« وَ يُمْسِكُ السَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ »
« 2 »
« اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها »
« 3 »
دانش امروز براى انسان بزرگترين نيرو در زمان جنگ و صلح است .
بوسيله دانش ، حيرتآورترين اكتشافات علمى انجام شده است .
پس آيه مؤكّدا به همين مطلب اشاره مىكند . البته معانى ديگر نيز در آن احتمال ميرود . معانى قرآن وسيعتر از اينست كه عقل شامل آن شود و تفسير آن را تعيين كند انحصار آن به يك معنا ترجيح بلامرجّح است .
و اما تفسير آيه دوم كه ميگويد :
« فَلا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ وَ اللَّيْلِ وَ ما وَسَقَ وَ الْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ »
« 4 »
امام رازى در تفسير خود مىنويسد : حالى را كه با غير خود مطابقه كند ( طبق ) ميگويند از انجمله است فرمايش خداوند
« لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ »
يعنى حالى بعد از حالى . يعنى هر يك از حالها در سختى و وحشت با نظيرش مطابق باشد . معناى آن اينست : انسان در روز رستاخيز شدايد و وحشتهايى مىبيند تا وقتى
هامش
( 1 ) - خداوند آسمانها و زمين را از لغزيدن و بيرون رفتن از مدار خود نگاه ميدارد و اگر لغزيدند كسى غير از او آنها را نميتواند نگاه بدارد . بدرستى كه او بردبار و بخشنده است . فاطر 41
( 2 ) - آسمان را از فرو افتادن بر زمين نگاه مىدارد و از اينكه بر زمين افتد مگر در تفسير ميبدى« لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ »را اشاره به درجات و منازل رفعت حضرت نبى اكرم ( س ) وابسته از اجازه او خداوند بمردم قهربان و رحيم است . حج 65
( 3 ) - آن خدايى كه آسمان را بىستونى كه ببينيد برافراشته است . رعد 2
( 4 ) - سوگند ، به شفق و به شب و انچه از ظلمت شب فرا گيرد ، و سوگند به ماه وقتى كه كامل گردد كه هر آينه بر شدايد و اهوال سوار و در زندان ابتلائات گرفتار خواهيد شد . در تفسير مييدى« لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ »را اشاره به درجات در منازل رفعت حضرت نبى اكرم ( ص ) دانسته است ( م )