خود نميتوانى از اقطار آسمانها و زمين خارج شوى پس تو هميشه دليلى از دلايل وحدانيت خداوند را مىبينى .
گيرم كه تو به اقطار آسمانها و زمين نفوذ كردى پس بدان كه جز با قدرت خداوندى كه در خارج از آسمانها و زمين است و بر وحدانيت او دليل قاطع است نمىتوانى چنين كرد . شك نيست دانشمندانى كه بيغرض هستند وقتى قوانين و نظم هستى را كشف ميكنند ، از شدت فروتنى در مقابل عظمت خداوند سر فرود مىآورند .
« إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ »
« 1 »
و اين در صورتى است كه براى ديدن اين مناظر حيرتآور عقل خود را به كار اندازند و گرنه اگر اكتفا به همين انديشههاى جامد و اكتشافات جعلى كنند همانجا كه هستند باقى خواهند ماند عقيدهشان عوض نخواهد شد .
« وَ ما تُغْنِي الْآياتُ وَ النُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لا يُؤْمِنُونَ »
« 2 »
اگر گفتههاى « گاگارين » نخستين انسان كيهاننورد را در نظر بگيريم كه پس از مراجعت به زمين به خبرنگاران گفت : من از ديدن اينكه زمين در فضا مانند يك كره آويزان است حيرت كردم و از آن منظره جالب لذت بردم و از خود پرسيدم چه كسى آن را نگاهداشته است ؟
شك نيست كه در آنجا نگاهدارندهاى هست امّا اگر انسانى كه اين منظره را مىبيند آن را به چشم خرد بنگرد مىپذيرد . كه
« إِنَّ اللَّهَ يُمْسِكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا وَ لَئِنْ زالَتا إِنْ أَمْسَكَهُما مِنْ أَحَدٍ
هامش
( 1 ) - از خدا فقط عارفان به حق مىترسند . فاطر - 28
( 2 ) - نشانهها و بيم دادنها به حال كسانى كه پذيرش نداشته باشند فايدئى نمىرساند .
يونس - 101