باب در بيان توبه
191 . باب در بيان توبه « 1 »
2961 / 1 . محمد بن يحيى ، از احمد بن محمد بن عيسى ، از حسن بن محبوب ، از معاويه بن وهب روايت كرده است كه گفت : شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه مىفرمود :
« چون بنده توبه كند ، توبهء نصوح ، خداى - تعالى - او را دوست دارد ، و گناه او را در دنيا و آخرت بر او بپوشاند » . عرض كردم كه : چگونه بر او مىپوشاند ؟ فرمود كه : « آنچه را كه دو فرشتهاى كه بر او گماشتهاند ، بر او نوشتهاند از گناهان ، از ياد ايشان مىبرد ، و چنان مىكند كه آنها را فراموش مىكنند . و به سوى اعضا و جوارح او وحى مىفرمايد كه : گناهان او را بر او كتمان كنيد و گواهى مدهيد . و وحى مىفرمايد به سوى بقعههاى زمين كه : كتمان كنيد آنچه را كه بر روى هر يك از شما مىكرد از گناهان ؛ پس خداى عز و جل را ملاقات مىكند ، در هنگامى كه او را ملاقات مىكند ( يعنى در موقف حساب ) ، در حالى كه چيزى نيست كه بر او گواهى دهد به چيزى از گناهان » .
2962 / 2 . على بن ابراهيم ، از پدرش ، از ابن ابى عمير ، از ابو ايّوب خزّاز ، از محمد بن مسلم ، از امام محمد باقر يا امام جعفر صادق عليهما السلام روايت كرده است در قول خداى عز و جل :
« فَمَنْ جاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهى فَلَهُ ما سَلَفَ »
« 2 » ، كه فرمود : « موعظه ، توبه است » . و ترجمهء ظاهر آيه اين است كه : « پس هر كه بيايد او را ( يعنى برسد به او ) پندى از پروردگارش ، پس باز ايستد ، پس از براى او است آنچه گذشته ، كه بر آن عقاب و بازخواستى نيست » .
2963 / 3 . چند نفر از اصحاب ما روايت كردهاند ، از احمد بن محمد بن خالد ، از محمد بن على ، از محمد بن فضيل ، از ابو الصّبّاح كنانى كه گفت : امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از قول خداى عز و جل :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً »
« 3 » ؛ يعنى : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! باز گرديد به سوى خدا و از گناهان توبه كنيد ، توبه و بازگشتى نصوح ؛ يعنى خالص از براى خدا ، يا محكم و استوار ، يا ناصح مردمان » . و حضرت فرمود
هامش
( 1 ) . و توبه ، به معنى بازگشتن است ، و توبهء بنده ، بازگشت است از گناهان ، و توبهء خدا ، بازگشت است از ارادهء عذاب و عقاب ، به سوى آمرزش و غفران . و بعضى گمان كردهاند كه توبهء خدا ، آن است كه بنده را توفيق توبه مىدهد . ( مترجم )
( 2 ) . بقره ، 275 .
( 3 ) . تحريم ، 8 .