كه : « بنده از گناه توبه مىكند . بعد از آن ، در آن عود نمىكند و بر نمىگردد » . و محمد بن فضيل گفت كه : امام موسىكاظم عليه السلام را از اين آيه سؤال كردم ، فرمود كه : « از گناه توبه مىكند . بعد از آن ، در آن عود نمىكند . و دوستترين بندگان به سوى خدا ، آنانند كه در گناه افتاده مىشوند و توبه مىكنند » .
2964 / 4 . على بن ابراهيم ، از پدرش ، از ابن ابى عمير ، از ابو ايّوب ، از ابو بصير روايت كرده است كه گفت : به خدمت امام جعفر صادق عليه السلام عرض كردم كه :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً »
. فرمود كه : « آن ، گناهى است كه هرگز در آن عود نكند » . عرض كردم كه :
كدام يك از ما است كه عود نكرده و برنگشته ؟ فرمود كه : « اى ابامحمد ! به درستى كه خداى عز و جل دوست مىدارد از بندگان خويش ، كسى را كه فريب خورده و در گناه افتاده باشد ، و توبه كرده باشد » .
2965 / 5 . على بن ابراهيم ، از پدرش ، از ابن ابى عمير ، از بعضى از اصحاب ما روايت كرده و آن را مرفوع ساخته و گفته است كه : « به درستى كه خداى - تبارك و تعالى - توبهكاران را سه خصلت عطا فرموده ، كه اگر يك خصلت از آنها را به همهء اهل آسمانها و زمين عطا مىفرمود ، هر آينه به همان يك خصلت نجات مىيافتند . و آنها ، قول خداى عز و جل است كه :
« إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ »
« 1 » ؛ پس هر كه خداى - تعالى - او را دوست دارد ، او را عذاب نكند . و قول آن جناب كه مىفرمايد :
« الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَ عِلْماً فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تابُوا وَ اتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَ قِهِمْ عَذابَ الْجَحِيمِ * رَبَّنا وَ أَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدْتَهُمْ وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ * وَ قِهِمُ السَّيِّئاتِ وَ مَنْ تَقِ السَّيِّئاتِ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهُ وَ ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ »
« 2 » ؛ يعنى : « آنان كه برمىدارند عرش خدا را ، و كسانى كه در گرداگرد آنند از كروبيّان ، كه هميشه به طواف آن مشغولاند ، تسبيح مىكنند به ستايش پروردگار خويش ، و تصديق مىكنند به ربوبيّت و وحدانيّت آن جناب ، و طلب آمرزش مىكنند از براى كسانى كه ايمان آوردهاند ، ( و استغفار ايشان به اين طريق است كه از روى نياز مىگويند : ) پروردگارا ! فرا گرفته هر چيزى را از روى بخشش و دانش ( يعنى رحمت و علمت به همه چيز رسيده )
هامش
( 1 ) . توبه ، 222 .
( 2 ) . غافر ، 7 - 9 .