هيچ رغبت در آن نداشته باشيم ، تا به حدّى كه گويا ما معاينةً « 1 » آخرت و بهشت و دوزخ را مىبينيم . امّا در حالى كه نزد تو باشيم ، و چون از نزد تو بيرون رويم ، و در اين خانهها داخل شويم ، و فرزندان خود را ببوييم و عيال و اهل خود را ببنيم ، نزديك مىشود كه بگرديم از آن حالتى كه در نزد تو بر آن بوديم ، و به مرتبهاى مىرسد كه گويا ما بر چيزى از آن حالت نبودهايم . آيا پس مىترسى بر ما از آنكه اين حال ، نفاق باشد ؟
رسول خدا صلى الله عليه و آله به ايشان فرمود : نه ، چنين است . به درستى كه اينها گامهاى شيطان است كه شما را در دنيا راغب مىگرداند . به خدا سوگند كه اگر هميشه بر آن حالتى باشيد كه خويشتن را به آن وصف كرده [ ايد ] ، فرشتگان با شما مصافحه كنند ، و بر روى آب راه رويد ، و اگر نه اين بود كه شما گناه مىكرديد ، پس از خدا طلب آمرزش مىنموديد ، هر آينه خدا خلقى را مىآفريد تا گناه كنند ، بعد از آن ، از خدا آمرزش طلبند تا ايشان را بيامرزد . به درستى كه مؤمن در گناه واقع مىشود ، و توبه مىكند . آيا قول خداى عز و جل را نشنيدهاى كه مىفرمايد :
« إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ »
« 2 » ؛ يعنى : « به درستى كه خدا دوست مىدارد توبهكنندگان را ، و دوست مىدارد پاكيزگان را از كارهاى بد » . و فرموده است كه :
« اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ »
« 3 » ؛ يعنى : استغفار كنيد و آمرزش خواهيد از پروردگار خود . پس باز گرديد به سوى او و توبه كنيد » .
باب در بيان وسوسه و حديث نفس
187 . باب در بيان وسوسه و حديث نفس
2942 / 1 . حسين بن محمد ، از معلّى بن محمد ، از وشّاء ، از محمد بن حمران روايت كرده است كه گفت : امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از وسوسه ، و هر چند كه بسيار شود .
فرمود كه : « چيزى در آن نيست . مىگويى : لا الهَ الّا اللَّه » .
2943 / 2 . على بن ابراهيم ، از پدرش ، از ابن ابى عمير ، از جميل بن درّاج ، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه گفت : به آن حضرت عرض كردم كه : در دلم امر عظيمى واقع مىشود . فرمود كه : « بگو : لا الهَ الّا اللَّه » . جميل مىگويد كه : در هر زمان كه چيزى در دلم افتاد ، لا إله الّا اللَّه گفتم ؛ پس آن امر از من مىرفت و بر طرف مىشد .
2944 / 3 . ابن ابى عمير ، از محمد بن مسلم ، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه
هامش
( 1 ) . يعنى به عيان .
( 2 ) . بقره ، 222 .
( 3 ) . هود ، 3 .