« فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها »
« 1 » كه اين فطرت چيست ؟ فرمود : « آن فطرت ، اسلام است ، كه خدا ايشان را بر آن آفريد ، در هنگامى كه پيمان از ايشان گرفت بر توحيد و يگانگى آن جناب .
و فرمود :
« أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ »
« 2 » . و در آن پيمان ، مؤمن و كافر داخل بودند » .
1468 / 3 . محمد بن يحيى ، از احمد بن محمد ، از ابنمحبوب ، از على بن رئاب ، از زراره روايت كرده است كه گفت : امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از قول خداى عز و جل :
« فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها »
. فرمود : « همهء ايشان را بر توحيد آفريد » .
1469 / 4 . على بن ابراهيم ، از پدرش ، از ابنابىعمير ، از ابناذينه ، از زراره ، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه گفت : آن حضرت را سؤال كردم از قول خداى عز و جل :
« حُنَفاءَ لِلَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ »
« 3 » ؛ يعنى : « در حالتى كه ميلكننده باشيد از همهء اديان باطله به دين اسلام ، از براى خدا ، نه شركآورندگان به او » .
حضرت فرمود : « حنيفيّت و مسلمانى ( كه ملّتى است قويم ، و طريقهاى است مستقيم ، و ميل است به دين راست و طرف حق و درست ) ، از جملهء آفرينشى است كه خدا مردم را بر آن آفريده .
« لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ »
« 4 » ؛ يعنى : « هيچ تبديل و تغييرى نيست از براى خلق خدا » . « 5 »
و حضرت در شرح فطرت فرمود : « خدا ايشان را بر معرفت به او آفريد » .
زراره مىگويد : و نيز آن حضرت را سؤال كردم از قول خداى عز و جل :
« وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى »
« 6 » تا آخر آيه . يعنى : « و ياد كن چون فرا گرفت پروردگار تو از فرزندان آدم از پشتهاى ايشان ؛ يعنى بيرون آورد از صلبهاى ايشان نسل ايشان را ، و گواه گردانيد ايشان را بر نفسهاى ايشان » ، ( و ترجمهء تتمّهء آيه مذكور شد ) .
و حضرت فرمود : « بيرون آورد از پشت آدم نسل او را تا روز قيامت ؛ پس ايشان بيرون آمدند چون مورچگان ، و خدا خود را به ايشان شناسانيد ، و خود را به ايشان نمود ، كه او را ديدند ( يعنى به چشم دل ، نه به چشم سر ) و اگر اين نبود ، كسى پروردگار خود را نمىشناخت » .
هامش
( 1 ) . روم ، 30 .
( 2 ) . اعراف ، 112 .
( 3 ) . حج ، 31 .
( 4 ) . روم ، 30 .
( 5 ) . يعنى دينى كه حق تعالى از براى بندگان خلق فرموده ، و اين نهى است در صورت نفى ؛ يعنى تبديل ندهند دين خود را كه از براى ايشان خلق شده ، و يا معنا آن است كه سزاوار نيست كه آن را تغيير دهند ، و يا هيچكس نيست كه آن را تغيير دهد و محو و نابود گرداند . ( مترجم )
( 6 ) . اعراف ، 172 .