امام محمد باقر عليه السلام در قول خداى عزّوجلّ :
« وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى »
« 1 » روايت كرده است كه آن حضرت فرمود : « ايشان خويشان رسول خدا صلى الله عليه و آله اند و خمس از براى خدا و رسول صلى الله عليه و آله و از براى ما است » .
1423 / 3 . على بن ابراهيم ، از پدرش ، از ابن ابى عمير ، از حفص بن بَخترى ، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود : « انفال ، آن چيزى است كه اسب و شترى بر آن تاخته نشود ، يا گروهى كه مصالحه كرده باشند ، يا قومى كه به دست خويش داده باشند و هر زمين ويران كه آباد نباشد و اندران وادىها ( و ظاهر اين است كه مراد از آن ، دشتها باشد . و مرجع در آن چنانچه گفتهاند به سوى عرف است مانند سرهاى كوه ) حاصل آنكه آنچه به تفصيل مذكور گرديد ، مال رسول خدا صلى الله عليه و آله است و همهء اينها بعد از پيغمبر ، از براى امام است كه آن را در هر جا كه خواهد مىگذارد و صرف مىنمايد » .
1424 / 4 . على بن ابراهيم بن هاشم ، از پدرش ، از حمّاد بن عيسى ، از بعضى از اصحاب ما ، از امام موسى كاظم عليه السلام روايت كرده است كه فرمود : « خمس ، از پنج چيز داده مىشود : از غنيمتها و غوّاصى كردن كه به آب فرو روند و مرواريد و غير آن بيرون آورند و از گنجها و مالها كه دفن كرده باشند و از معدنها و نمكزار ، كه خمس از هر يك از اين اقسام ، گرفته مىشود و از براى اينكه خدا خمس را از برايش قرار داده ، قرار مىدهند . و چهار خمس آن خمس ، تقسيم مىشود در ميان آنكه بر تحصيل آن جنگ كرده و صاحب آن و خمس تقسيم مىشود در ميان آنان كه خدا آن را از براى ايشان قرار داده بر شش حصّه : يك حصّه از براى خداست ، و يك حصّه از براى رسول خدا صلى الله عليه و آله ، و يك حصّه از براى خداوندان خويشى نسبت به رسول ، و يك حصّه از براى يتيمان ، و يك حصّه از براى بيچارگان ، و يك حصّه از براى رهگذريان . پس حصّهء خدا و حصّهء رسول خدا از براى صاحبان امر امامت و خلافت است بعد از رسول خدا صلى الله عليه و آله از روى ارث ، و سه حصّه از براى اوست : دو حصّه از روى وراثت و يك حصّه كه قسمت شده از براى او از جانب خدا . و همهء نصف اصل خمس ، از براى اوست و نصف باقىماندهء خمس در ميان اهل بيت آن حضرت تقسيم مىشود . پس يك حصّه از براى يتيمان ايشان است ، و يك حصّه از براى بيچارگان ايشان ، و يك حصّه از براى
هامش
( 1 ) . انفال ، 41 .