باز نماند عرب باشد يا عجم ، حقوق ديگر بوده يا نه ، همين كه مسلمان آزاد باشد
كافى است ، اين را مى گويم واز خداوند براي خود وشما آمرزش مى خواهم .
سپس از منبر فرود آمد .
شيخ ما أبو جعفر گويد : اين نخستين سخنى بود كه از أو ناپسند داشتند وسبب
كينه آنان شد وخوش نداشتند كه آن حضرت بيت المال را به طور مساوى تقسيم
كند وهمه مسلمانان را سهيم سازد . فرداى آن روز حضرت آمد وهمه مردم نيز
براي دريافت مال حاضر شدند ، امام به كاتب خود عبيد الله بن أبي رافع فرمود :
نخست مهاجران را يك يك صدا بزن وبه هر كدام كه حاضر شوند سه دينار
بده ، سپس أنصار را صدا كن وبه آنان نيز همين اندازه پرداخت كن ، وبا هر يك
از مردم حاضر نيز از سرخ وسياه همين گونه عمل كن .
سهل بن حنيف گفت : اى اميرمؤمنان ، اين مرد ديروز غلام من بود وامروز
آزادش كرده أم ! فرمود : به أو هم به اندازه تو مى دهيم . پس به هر كدام سه دينار
بخشيد واحدى را بر ديگرى برترى نداد . ( 1 )
3 - علامه فيض كاشاني رحمه الله گويد : اميرمؤمنان عليه السلام خطبه اى خواند ودر آن حمد
وثناى الهى به جاى آورد ، سپس فرمود : اى مردم ، آدم بنده وكنيز زاده نشد ، همه
مردم آزادند ولى خداوند ( براي اداره زندگى بشر ) برخى را در اختيار ديگرى
قرار داده است ، هر كه گرفتار آزمونى شد ودر راه خير صبر نمود نبايد آن را بر
خدا منت نهد . هش داريد كه مقدارى مال حاضر آمده وما ميان سرخ وسياه به
تساوى تقسيم خواهيم كرد . مروان به طلحه وزبير گفت : منظورش فقط شما دو
تن هستيد . امام عليه السلام به هر كس سه دينار عطا كرد ، وبه مردى از أنصار سه دينار
داد وپس از أو غلام سياهى آمد وبه أو هم سه دينار داد ، مرد انصارى گفت : اى
هامش
( 1 ) - شرح نهج البلاغة 7 / 36 .