پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۴ — صفحه 99

پدیدآورندگان:

ص۹۹

وَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَ الْحِسابَ : ديگر اينكه : بوسيلهء حساب شب و روز ، شمارهء سالها و ماهها و سرآمد بدهيها و قراردادها را ضبط كنيد و خوبيهاى ايام عمر را بدانيد و به پايان زندگى خود توجه داشته باشيد . بديهى است كه اگر وجود شب و روز نبود ، هيچ يك از اين حسابها براى شما روشن نبود . وَ كُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْناهُ تَفْصِيلًا : ما هر چيزى را بطور واضح و روشن تفصيل و تميز مىدهيم و با بيان رسا ، بيان مىكنيم ، تا اشتباه نشود و مخفى نماند .

نظم آيات :

آيهء نخست ، متصل است به : عَسى رَبُّكُمْ أَنْ يَرْحَمَكُمْ ، زيرا چون بنى اسرائيل را امر كرد كه به راه راست باز گردند و توبه كنند و اسلام را بپذيرند ، بيان كرد كه : اين راه راست ، همانا قرآن است كه مردم را به بهترين دين هدايت مىكند . برخى گويند : متصل است به : وَ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ يعنى : همانطورى كه تورات را بر موسى نازل كرديم قرآن را - كه هادى مردم به بهترين و راست‌ترين راه است - بر محمد نازل كرديم . برخى گويند : متصل است به : سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى مقصود اين است كه : خداوند بندهء خود را بمعراج برد و كتاب خود قرآن را بر او نازل كرد . آيهء وَ يَدْعُ الْإِنْسانُ بِالشَّرِّ به آيهء سابق كه در پيرامون بشارت كفار است به عذاب ، متصل است . بدنبال آن آيه ، مىگويد : اهل كفر ، از روى جهل و عناد ، در فرا رسيدن عذاب ، شتاب مىكنند ، لكن خداوند به خواستهء شتاب آميز آنان توجهى نمىكند و آنچه بصلاح انسان است ، به او مىدهد . در آيهء بعد مىگويد : خداوند نعمتهاى گوناگونى از قبيل شب و روز و . . . براى انسان آفريده است ، گو اينكه سپاس اين نعمتها را بجا نمىآورد .