و اختصار آن در خور توجه است . برخى گويند : منظور از ملاقات پروردگار اين است كه انسان در روزى كه احدى جز او صاحب ملك و قدرت نيست ، در ملك و سلطنت او داخل مىشود .
وَ هذا كِتابٌ أَنْزَلْناهُ مُبارَكٌ
: اينكه قرآن را كتاب مىنامد ، بواسطهء اين است كه سزاوار است به صورت كتاب در آيد و نوشته شود ، زيرا مطالب و احكام آن در عاليترين درجهء اهميت است . يعنى قرآن را به وسيلهء جبرئيل بر حضرت محمد ص نازل كرديم و داراى خير فراوان است . اين معنى از زجاج است . طبق اين معنى منظور از بركت ، ثابت شدن خيرى است كه در حال افزايش باشد . « 1 »
فَاتَّبِعُوهُ
: وظيفهء شماست كه از چنين كتابى پيروى كنيد و بدرستى آن معتقد باشيد .
و از دستورات آن اطاعت كنيد .
وَ اتَّقُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
: و از معصيت و مخالفت كتاب خدا بپرهيزيد ، تا به شما رحم شود . شكى نيست كه هر كس تقوى كند ، به او رحم مىشود . مع الوصف مىگويد تقوى كنيد ، شايد بشما رحم شود . چرا ؟
در پاسخ آن دو وجه ممكن است گفته شود : 1 - يعنى به اميد رحمت حق ، تقوى پيشه كنيد ، زيرا شما نميدانيد كه در آخرت چه خواهد شد 2 - غرض شما از تقوى اين باشد كه رحمت و پاداش خدا تحصيل كنيد .
هامش
( 1 ) - اصل معناى بركت ، ثبوت است . چنان كه شاعر گويد :و ما ينجى من الغمرات الا * براكاء القتال او الفراريعنى : از سختيهاى مرگ ، جز كشته شدن يا فرار ، راه نجاتى نيست .
در مورد خداوند نيز گفته مىشود :« تَبارَكَ اللَّهُ »( اعراف 54 ) يعنى آن چنان بزرگى براى او ثابت است كه وى را نه اولى است و نه آخرى .