حَتَّى إِذَا ادَّارَكُوا فِيها جَمِيعاً قالَتْ أُخْراهُمْ لِأُولاهُمْ رَبَّنا هؤُلاءِ أَضَلُّونا فَآتِهِمْ عَذاباً ضِعْفاً مِنَ النَّارِ
: همين كه همگى در آتش جهنم جمع شدند و در كنار يكديگر قرار گرفتند ، آنها كه بعداً داخل شدهاند در بارهء رهبران و پيشوايان خود كه قبلا داخل شدهاند ، گويند : پروردگارا ، اينها باعث شدند كه ما از پرستش تو محروم شويم . اكنون عذاب آنها را دو برابر كن . اين معنى از ابن عباس است . برخى گفتهاند : يعنى اينها بودند كه ما را بگمراهى دعوت كردند و از پيروى حق بازداشتند . امام صادق ( ع ) ميفرمايد :
مقصود ائمهء جور است . ابن مسعود گويد : اينكه مىگويند : عذابشان را دو چندان كن ، يعنى مارها و افعىها را بجان آنها بينداز . برخى گفتهاند : مقصود اين است كه آنها مستوجب دو عذابند : عذاب كفر و عذاب گمراه كردن ديگران .
قالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَ لكِنْ لا تَعْلَمُونَ
: خداوند مىفرمايد : هر دو دسته را عذاب دو چندان است ، ولى شما گمراه شدگان و گمراه كنندگان نميدانيد كه هر دستهاى را چه عذابى است .
وَ قالَتْ أُولاهُمْ لِأُخْراهُمْ فَما كانَ لَكُمْ عَلَيْنا مِنْ فَضْلٍ
: پيشوايان قلابى به پيروان گمراه خود مىگويند : ميان ما و شما تفاوتى نيست كه از خدا ميخواهيد كه عذاب ما را افزايش دهد . برخى گويند : يعنى امت قبلى به امت بعدى مىگويد : شما از لحاظ رأى و عقل بر ما برترى نداريد . همان عذابى كه بما رسيد به شما هم رسيد .
چرا از ما پيروى كرديد ؟ ! برخى گفتهاند : منظور اين است كه شما از لحاظ عذاب نسبت بما تخفيفى نداريد .
فَذُوقُوا الْعَذابَ بِما كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ
: شما خود اختيار كفر كرديد و ما را در اين اختيار دخالتى نبود . پس عذاب خدا را تحمل كنيد .