بيان آيه 118 - 119 - 120
قرائت
كوفيان بجز حفص « فصل » را به فتح و « حرم » را بضم خواندهاند . اهل مدينه و حفص و يعقوب و سهل هر دو را بفتح خواندهاند . ديگران هر دو را بضم خواندهاند .
شايد قرائت ضم در « فصل » اين آيه است :
« هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ إِلَيْكُمُ الْكِتابَ مُفَصَّلًا »
( همين سوره 114 ) و شاهد ضم در « حرم » اين آيه است :
« حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ . . . »
( مائده 3 ) شاهد فتحهء آنها اين دو آيه است
« قَدْ فَصَّلْنَا الْآياتِ »
( انعام 97 ) و
« أَتْلُ ما حَرَّمَ رَبُّكُمْ »
( انعام 6 ) .
ليضلون : ابن كثير و ابو عمرو و يعقوب در اينجا و در سورههاى يونس و ابراهيم و حج و لقمان و زمر بفتح ياء و كوفيان بضم ياء و ديگران در اينجا و در سورهء يونس بفتح ياء و در بقيه ، بضم ياء خواندهاند . كسانى كه بفتح ياء خواندهاند ، نظرشان اين است كه آنها خودشان بر اثر پيروى هواى نفس گمراهند و كسانى كه بضم ياء خواندهاند ، نظرشان اين است كه آنها از هدايت دور تر و در گمراهى آنان نيز سرايت مىكند .
بديهى است كه هر گمراه كنندهاى گمراه است . اما هر گمراهى ممكن است گمراه كننده نباشد .
اعراب و لغت
وَ ذَرُوا
: واو براى عطف است . از اين فعل فقط امر و مستقبل به كار مىرود ، زيرا نخواستهاند ابتداى بواو كنند . در مورد « عسى » فقط ماضى آن استعمال مىشود .
ظاهر : چيزى كه قابل درك باشد .
باطن : چيزى كه دركش دشوار باشد .