بيان آيه 52 - 53
قرائت
بالغداة : ابن عامر در همهء قرآن « بالغدوة » و ديگران « بالغداة » خواندهاند ابو على فارسى مىگويد : كلمهء « غدوه » علم است . بنا بر اين قرائت مشهور بهتر است . وجه قرائت ابن عامر اين است كه بر سر اعلام هم ممكن است الف و لام در آيد و اين در صورتى است كه نخست آنها را نكره قصد كنيم ، سپس بوسيلهء الف و لام معرفه قرار دهيم .
اعراب
فَتَطْرُدَهُمْ
: اين فعل در جواب نفى است و به همين جهت منصوب شده است .
فتكون : نصب اين فعل بخاطر اين است كه در جواب نهى واقع شده است .
شان نزول
ثعلبى از عبد إله بن مسعود روايت كرده است كه : گروهى از قريش بر پيامبر گذشتند . صهيب و خباب و بلال و عمار و . . . در حضور او بودند . گفتند :
- اى محمد ، آيا به اينها دلخوش كردهاى ؟ مگر ممكن است ما تابع اينها شويم آيا خداوند بر اينها منت گذاشته است ؟ آنها را از خود طرد كن . اگر آنها را طرد كنى ، شايد از تو پيروى كنيم .
اين آيه را خداوند به همين مناسبت نازل كرد .
سلمان و خباب گفتهاند : اين آيه در بارهء ما نازل شده است . اقرع بن حابس تميمى و عيينة بن حصين فزارى و رفقاى آنها نزد پيامبر آمده ، ديدند با بلال و صهيب و عمار و خباب و . . . نشسته است ، آنها را تحقير كردند . و گفتند :
- يا رسول اللَّه ، چه خوب است اينها را از خود دور كنى ! جمعيتهاى عرب