صياماً : تميز نسبت .
فَيَنْتَقِمُ اللَّهُ مِنْهُ
: يعنى : « و من عاد فهو ينتقم اللَّه منه » زيرا وقتى كه جواب شرط فعل باشد ، فاء بر آن داخل نميشود .
مقصود
در آغاز اين سوره ، بطور اجمال ، حكم حرمت صيد بر اشخاص محرم ، بيان شد ، اكنون به تفصيل اين مطلب ، پرداخته ، مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
: اگر چه كافران نيز در برابر اعمال دينى مكلف هستند ، لكن تنها خطاب را متوجه مؤمنان مىسازد ، زيرا تنها آنها هستند كه از اين خطاب ، بهرهمند مىشوند . برخى گفتهاند : خداوند كافران را مورد اعتنا قرار نداده است .
لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللَّهُ بِشَيْءٍ مِنَ الصَّيْدِ
: خداوند فرمانبردارى شما را از راه تحريم بعضى از شكارها آزمايش مىكند . كلبى گويد : علت اينكه آزمايش خداوند ، اين است كه :
بندگان را امر و نهى مىكند تا آنچه پيش خداوند ، معلوم است ، آشكار سازند و پاداش و كيفر ، صحيح باشد . گفتهاند : خداوند امت محمد را بوسيلهء شكار خشكى آزمايش كرد و امت موسى را بوسيلهء شكار دريايى .
تَنالُهُ أَيْدِيكُمْ وَ رِماحُكُمْ
: در اينباره اقوالى نقل كردهاند :
1 - ابن عباس و مجاهد گويند : مقصود اين است كه شكار خشكى حرام است .
آن شكارهايى كه در دسترسى هستند عبارتند از : جوجههاى پرندگان و بچههاى حيوانات وحشى و تخم پرندگان و آنهايى كه با نيزه شكار مىشوند ، خود پرندگان و حيوانات وحشى هستند . اين معنى از امام صادق ( ع ) نيز روايت شده است .
2 - ابو على جبايى گويد : مقصود شكارهايى است كه در حرم بدست يا به نيزه ، صيد ميشوند ، زيرا حيوانات حرم ، با مردم انس مىگيرند و از آنها فرار نمىكنند و اين از آيات خداست .
3 - مقصود ، شكارهاى دور و شكارهاى نزديك است .
لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَخافُهُ بِالْغَيْبِ
: با شما طورى رفتار مىكند كه گويى مىخواهد از