بوده ، حيوان را در منى قربانى مىكند .
أَوْ كَفَّارَةٌ طَعامُ مَساكِينَ
: دربارهء آن دو قول ، نقل شده است :
1 - عطا گويد : منظور اين است كه حيوانى كه بايد قربانى شود ، قيمت مىكند و قيمت آن را بطعام تبديل و به مستمندان صدقه مىكند . اين قول ، صحيح است .
2 - شكار را فرض مىكنند زنده است و قيمت مىكنند ، سپس قيمت آن را تبديل بطعام و صدقه مىكنند . اين قول از قتاده است .
أَوْ عَدْلُ ذلِكَ صِياماً
: در اينباره نيز دو قول است :
1 - عطا گويد : منظور اين است كه در برابر هر مدى ( تقريباً يك چارك ) از طعام كه بايد صدقه دهد ، يك روز روزه بگيرد . مذهب شافعى هم همين است .
2 - منظور اين است كه در برابر هر دو مدى يك روز روزه بگيرد . از ائمهء ما ( ع ) نيز همين معنى روايت شده و راى ابو حنيفه هم همين است .
ترتيب كفارات
برخى گفتهاند : اين كفارهها به ترتيب هستند . ابن عباس و شعبى و سدى گويند :
آمدن لفظ « او » به خاطر اين است كه كفاره ، از اين سه ، خارج نيست .
برخى گفتهاند : شخص مخير است كه يكى از اين كفارات را بدهد . از ابن عباس بنا بروايتى ديگر و عطا و حسن و ابراهيم ، چنين نقل شده و مذهب ابو حنيفه و شافعى نيز همين است . اصحاب ما هر دو قول را روايت كردهاند .
لِيَذُوقَ وَبالَ أَمْرِهِ
: براى اينكه اگر توبه نكرد ، كيفر كردار خود را در آخرت ببيند . برخى گويند : يعنى وخامت و دشوارى كيفر كردار خود را بوسيلهء كفاره ، بچشد .
پرسش ترديدى نيست كه دادن كفاره ، عبادت و عبادت ، نعمت و مصلحت است . چرا « و بال » ناميده شده است ؟ ! پاسخ خداوند متعال ، بر اثر نافرمانى تكليف را دشوار مىكند و دشوارى تكليف بر